ពូថៅដៃបុរាណ


axe លោក​ ចិន្ដ ច័ន្ទរតនា ​បណ្ឌិត​ផ្នែក​បុរាណ​វិទ្យា ​និង​ប្រវត្តិ​សិល្បៈ​​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ​ដែល​បាន​ឃើញ​​ទ្រង់​ទ្រាយ​ និង​ក្បូរ​ក្បាច់​របស់​ពូថៅ​​ខាង​លើ​ បាន​សន្និដ្ឋាន​​ថា​ ពូថៅ​​នេះ​​អាច​​ស្ថិត​នៅ​ ក្នុង​សតវត្ស​​ទី​ ១៨ ឬ​សតវត្ស​ទី​១៩ ដែល​​ចៅហ្វាយ​ស្រុក​ ឬ​អ្នក​មាន​ឋានៈ​​ខ្ពង់​ខ្ពស់​ បញ្ជា​​ឲ្យ​ឆ្លាក់​ ដើម្បី​​ទុក​ប្រើ​ ឬ​សម្រាប់​ទុក​បូជា ​​។

ពូថៅ​នេះ​ ត្រូវ​បាន​កកាយ​ឃើញ​នៅ​ទួល​បុរាណ​មួយ​កន្លែង​ នា​តំបន់​វាល​សោះ​​ខ្យល់​ ក្នុង​ស្រុក​ស្ទឹង​​ត្រង់​ ខេត្ត​កំពង់​ចាម ។

***

អត្ថបទ​ដើម ៖ សប្បាយ ៖ ខ្មែរ​​តិច​បំផុត​​ធ្លាប់​​ឃើញ ​ពូថៅ​​បុរាណ​នេះ!

Categories: រឿង​រ៉ាវ​អំពី​ខែត្រ​កំពង់ចាម | Tags: , , | បញ្ចេញមតិ

រកឃើញ​កាំភ្លើងធំ​បុរាណ​នៅ​មេមត់


សាស្ត្រាចារ្យ​បណ្ឌិត ធុយ ចាន់ធួន

កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ២០១២ កន្លង​ទៅ​ថ្មីៗនេះ ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​សិក្សា​បុរាណវត្ថុវិទ្យា​មួយ​ក្រុម​ រួមមាន លោក​សាស្រ្ដាចារ្យ​បណ្ឌិត ធុយ ចាន់ធួន អនុប្រធាន​វិទ្យាស្ថាន​វប្បធម៌ និង​វិចិត្រ​សិល្បៈ នៃ​រាជ​បណ្ឌិត្យ​សភា​កម្ពុជា, លោក​សាស្ត្រាចារ្យ ម៉ៅ ឈាងឡេង ព្រឹទ្ធបុរស​រង មហាវិទ្យាល័យ​បុរាណ​វិទ្យា នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​វិចិត្រ​សិល្បៈ និង​លោក​សាស្ត្រាចារ្យ ថ្លាង សាឃឿន អនុ​ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​បុរាណ​វិទ្យា និង​បុរេ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ។ ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​បាន​ធ្វើដំណើរ​ឆ្ពោះ​ទៅ​ស្រុក​មេមត់ ខេត្ត​កំពង់ចាម ដើម្បី​ពិនិត្យ​មើល​កាំភ្លើង​ធំ​បុរាណ​ចំនួន ២​ ដើម ដែល​អ្នក​ស្រុក​បាន​​រក​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​ដី​ចម្ការ​ដំឡូង​ខាងកើត វត្តឈូក ភូមិឈូក ឃុំកំពាន់ ស្រុកមេមត់ កាល​ពី​ដើម​ខែ​ធ្នូ កន្លង​ទៅ​នេះ ។

ដោយ​មាន​ការ​សហការ​ជា​មួយ​នឹង​លោក​អភិបាល​ស្រុក សមត្ថកិច្ច​ក្នុង​តំបន់ និង​ដោយ​មាន​ឆន្ទៈ​​ល្អ ពី​ម្ចាស់​រក្សា​កាំភ្លើង ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​បាន​ចុះ​ពិនិត្យ​ផ្ទាល់​លើ​សំណាក​កាំភ្លើង​ធំ​ទាំង ២ ដើម​នោះ ។ កាំភ្លើង​បុរាណ​នោះ​មាន​ទ្រង់ទ្រាយ និង​លក្ខណៈ​​រូបរាង​ដូចគ្នា មាន​ជន្ទល់​ទ្រ​ទប់ និង​ជន្ទល់​រា​ ដែល​ជា​កន្ទុយ​សម្រាប់​ជួយ​ទប់​លំនឹង​ពេល​បាញ់ ធ្វើ​អំពី​ដែក​ដូច​គ្នា ។ គល់​កាំភ្លើង​បុរាណ​ទាំង ២ នោះ មាន​ប្រឡោះ​ចោះ​សម្រាប់​ដាក់​គ្រាប់ និង​ច្រក​រំសេវ ។ លក្ខណៈ​រូប​ខាង​ក្រៅ​មាន​សម្បុរ​ពណ៌​បៃតង ដោយ​សារ​ប្រតិកម្ម​រវាង​ដី​ក្រហម​នឹង​សំលោហៈ (សារធាតុ​លោហៈ​ផ្សំ) របស់​កាំភ្លើង​នេះ ។

មើល​ផ្ទាល់​នឹង​ភ្នែក កាំភ្លើង​ទាំង ២ ដើម​ នេះ​មាន​ប្រវែង និង​ទំហំ​ប្រហាក់ប្រហែល​គ្នា ធំ​តូច​ជាង​គ្នា​តិចតួច​ប៉ុណ្ណោះ ។ ដើម​តូច​មាន​បណ្ដោយ​ប្រវែង ១,០៦ ម៉. កន្ទុយ​ប្រវែង ០,៤៥ ម៉. អង្កត់ផ្ចិត​ចុង​កាណុង ០,០៩ ម៉. អង្កត់ផ្ចិត​ចុង​ប្រហោង​កាណុង ០,០៣ ម៉​. និង​ទម្ងន់ ២៩,៥ គ.ក. ។ ដើមធំមានបណ្ដោយប្រវែង ១,៣៦ ម៉. កន្ទុយប្រវែង ០,៥៦ ម៉. អង្កត់ផ្ចិត​ចុង​កាណុង ០,០៩ ម៉. អង្កត់ផ្ចិត​ចុង​ប្រហោង​កាណុង ០,០៣ ម៉. ដូច​នឹង​ដើម​តូច​ដែរ តែមានទម្ងន់ ៣៩ គ.ក. ។ ស្លាកស្នាម​ឆូត និង​ចិត​សាច់​កាំភ្លើង​បុរាណ​នោះ​មានពណ៌​ក្រហម ជា​សមាសធាតុ​សំលោហៈ​ដែល​មាន​សារធាតុ​ស្ពាន់​ច្រើន ។

នៅ​លើ​គល់កាំភ្លើង​ដើម​ធំ​មានចារឹក​អក្សរ​ខ្មែរបុរាណ «ចៅសុភាមភរាជ» ។ យោង​ទៅលើតួអក្សរ​បុរាណ​ចារលើ​កាំភ្លើង​នោះ ក្រុម​អ្នកជំនាញ​បាន​សន្និដ្ឋានថា ជា​ប្រភេទ​អក្សរនៅ​សម័យ​ក្រោយអង្គរ ម្យ៉ាង​វិញទៀត​កាំភ្លើងទាំង ២ នេះមាន​លក្ខណៈ​រូបរាង ដូចគ្នានឹង​​កាំភ្លើង​បុរាណ​ដែល​ដាក់តាំង​នៅក្នុងសារមន្ទីរ​ជាតិភ្នំពេញសព្វថ្ងៃ ដែល​ជាកាំភ្លើង​ផលិត​នៅ​សម័យ​ក្រោយ​អង្គរ ។ តាមការ​អាន​អក្សរចារឹកនេះ​ដោយ លោកសាស្ត្រចារ្យ រង់ សុធារ៉ា ថា «ចៅសុភាមភរាជ» លោក​បាន​បន្ថែម​ទៀតថា «មិនដឹងមាន​ន័យយ៉ាងណា​នោះទេ លោក​ថាអាច​ជាឈ្មោះរបស់ជា​ស្មិត ? ឬអាចជា​​បរមងារ​របស់​មេទ័ពដែល កាន់​កាំភ្លើង​នេះ ?» ។

ចៅសុភាមភរាជ

តាមបទពិសោធន៍ស្រាវជ្រាវ លោក​សាស្រ្ដាចារ្យបណ្ឌិត ធុយ ចាន់ធួន និង​លោកសាស្រ្ដាចារ្យ ម៉ៅ ឈាងឡេង ដែល​កំពុង​សិក្សា​អំពី​ឧស្សាហកម្ម​ដែកបុរាណ បាន​ប​ញ្ជាក់ថា ៖ របក​គំហើញ នេះ​ជាសក្ខីកម្ម​បញ្ជាក់អំពីការរីក​ចម្រើន នៃការ​ប្រើប្រាស់​លោហធាតុ​នៅកម្ពុជា ដែលមាន​ភស្ដុតាង​ការចេះផលិតដែក តាំងពីសម័យ​មុនអង្គរមកម៉្លេះ ។ ជា​ភស្តុតាង​ស្ថានីយ​ទួល​អាចម៌​សំរឹទ្ធ នៅ​ស្រុក​ជ័យសែន ក្នុងខេត្ត​ព្រះវិហារ ដែល​បន្សល់​គំនរ​អាចម៌សំរឹទ្ធ​​រាប់ម៉ឺន​​ម៉ែត្រគូប បញ្ជាក់ថា ៖ កាំភ្លើងធំ​ធ្វើ​អំពី​សំលោហៈ​ដែលរក​ឃើញ​នៅ​មេមត់នេះ អាចជា​​ជំនាញ​របស់បុព្វការីជន​ខ្មែរ​សម័យបុរាណ ។ គួរបញ្ជាក់​ផង​ដែរថា បុព្វការីជន​​ខ្មែរ​ចេះ​ផលិត​សំរឹទ្ធ​តាំងពី​ដើមសម័យ​អង្គរ ដូច​មានរូប​​ព្រះវិស្ណុ​ដ៏ធំដាក់​តាំងនៅ​សារមន្ទីរជាតិ​ភ្នំពេញ​ជា​តឹកតាង​ស្រាប់ ។

របកគំហើញថ្មីនេះ ជាភស្ដុតាង ប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិបញ្ជាក់ពីការ ការពារជាតិ​ដ៏ស្វិតស្វាញ​របស់ជាតិខ្មែរ​នៅសម័យ​ក្រោយ​អង្គរ ។ មួយវិញទៀតអាចជាភស្ដុតាង នៃការផលិតលោហធាតុដ៏ស្ទាត់ជំនាញរបស់ជាតិខ្មែរសម័យបុរាណ ។

បច្ចុប្បន្ននេះកាំភ្លើងធំបុរាណទាំងពីរនេះ ត្រូវបានយកមករក្សាទុកជាបណ្ដោះអាសន្ន នៅផ្ទះលោក ទេព សុភារៈ ប្រធាន​ក្រុម​ជីវពល​ចម្ការ​កៅស៊ូ និងភរិយា សន សុភាវី គ្រូបង្រៀន សព្វថ្ងៃរស់នៅក្នុងភូមិអណ្ដូងទឹក ឃុំមេមត់ ទីរួម​ស្រុកមេមត់ រង់ចាំការរៀបចំលិខិតបទដ្ឋានពីអាជ្ញាធរដែនដី និងក្រុមអ្នកមានសមត្ថកិច្ចពាក់ពន្ធ័ នាំយក​មកដាក់​នៅ​សារមន្ទីរជាតិ​ភ្នំពេញ ឬ​ដាក់តាំង​នៅ​សារមន្ទីរ​បុរាណវិទ្យាក្នុង​ស្រុកមេមត់ ខេត្ត​កំពង់ចាម ។

អ្នកជំនាញការ​ទាំងបីរូប​ខាងលើ​ក៏​បានអំពាវនាវដល់ជនរួមជាតិ​ទាំងអស់ សូម​រាយការណ៍​ជា​បន្ទាន់​ដល់​សមត្ថកិច្ច ឬ​អ្នកជំនាញ កាលណា​ជួប​ប្រទះបុរាណវត្ថុ និង​សូមជនរួមជាតិ មេត្តា​កុំជីកកកាយទីទួលបុរាណ ។

***

អត្ថបទ​ដើម ៖ Cambodia Research : កាំ​ភ្លើង​ធំ​បុរាណ​រក​ឃើញ​នៅ​ស្រុក​មេមត់

Categories: រឿង​រ៉ាវ​អំពី​ខែត្រ​កំពង់ចាម | Tags: , , | បញ្ចេញមតិ

Bamboo Bridge


The longest man-made bamboo bridge in Cambodia is located in Kampong Cham provice. This seasonal bamboo bridge is built every time the flood recedes usually in December and then swept away by the flow of the flood when it comes again in May. The bamboo bridge is privately owned and you have to pay to cross this bamboo bridge. The duration is usually between December and May, roughly 6 months. Another 6 months, you still can cross on a joint boat big enough to supports up to 30 people including their vehicles.

The bamboo bridge served as a link connecting Kampong Cham town and Pen island. The island is big with a long beach. Many inhabitants reside the island, most of them are farmers. They usually grow tobacco, soybean, sugarcane and many other kinds of vegetables. Usually people visit the island on Khmer New Year day which is usually from the 13/14 to 16 April. However, many foreign tourists visit the bridge daily by cycling up the island. The cycling on the bamboo bridge is a pleasure yet risky one since the lane is small so you can not go faster, the wind is strong and you feel like “Oh my, I am almost blown away!”, and finally the bamboo bridge is unstable – it likes walking on a hanging bridge, but not that too much swing power.

For the last 25 years having been living in Kampong Cham, it is the first time I saw the bamboo bridge swept away by the current only a few days after it installation (it is usually  swept away after roughly 6 months in use when the water level rises). This incident occurred on the morning of 28th, December 2013, but luckily there is no causality. Since then, the bridge is already erected again and put in to good use.

Categories: កម្រង​រូបភាព, រមណីយដ្ឋាន | Tags: , | បញ្ចេញមតិ

ខែត្រ​ត្បូងឃ្មុំ សម័យ​តេជោ


ទើប​នឹង​បាន​​ឃើញ​ការ​ចែក​ចាយ​ព័ត៌មាន​​កាល​ពី​ល្ងាច​ម្សិល​មិញ​ អំពី​រាជក្រឹត្យ​មួយ​​ស្ដី​ពី​ការ​បំបែក​ខែត្រ ដែល​​ត្រូវ​បាន​ចុះ​​ព្រះហស្តលេខា និង​ព្រះ​រាជ​លញ្ឆករ​តាំង​ពី​ថ្ងៃ​ទី ៣១ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​​២០១៣ តែ​ទើប​នឹង​ត្រូវ​បាន​ចែក​ផ្សាយ​ជា​សាធារណៈ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ០៦ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១៤ ។ ខែត្រ​ថ្មី​ដែល​ត្រូវ​បំបែក​នោះ​ គឺ​ខែត្រ​ត្បូង​ឃ្មុំ ដែល​ទទួល​យក​ស្រុក​ទាំង​អស់​នៅ​ត្រើយ​ខាង​កើត​ទន្លេ​មេគង្គ​ពី ខែត្រ​កំពង់ចាម​ លើក​លែង​តែ​ ស្រុក​កោះសូទិន និង​ស្រុក​ស្រី​សន្ធរ ។ ទំហំ​ប្រហាក់​ប្រហែល​នៃ​ស្រុក​នេះ គឺ ៤.០០០ គីឡូម៉ែត្រ​ក្រឡា ។ ទោះ​ជា​ណា​ក្ដី ព័ត៌មាន​អំពី​ការ​បែង​ចែក​ ខែត្រ​​កំពង់​ចាម​ ជា​ ២ នេះ​បាន​ធ្លាប់​​ឮ​សុសសាយ​ជិត​ ១០ ឆ្នាំ​មក​ហើយ  តាំង​ពី​ខ្ញុំ​នៅ​រៀន​វិទ្យាល័យ​មក​ម្ល៉េះ ។ លើស​ពី​នេះ​ទៅទៀត បើ​តាម​​ប្រយោគ​សរសេរ​នៅ​ហ្វេសប៊ុក​របស់​ លោក មាស រិទ្ធី (ទូរទស្សន៍​ហង្សមាស) ដែល​សរសេរ​តាំង​ពី ​ថ្ងៃ១៨ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ ២០១៣ អាច​មាន​ការ​បំបែក​ខែត្រ​ ៤ ផ្សេង​ទៀត​ផង​ដែរ (អាន​ ទីនេះ) ។

បើ​យើង​ត្រឡប់​ទៅ​មើល​ប្រហែល​ជា ៥០០ ឆ្នាំ​មុន ខែត្រ​ត្បូង​ឃ្មុំ​ ធ្លាប់​ជា​ខែត្រ​មួយ​ធំ​ដែល​កាន់​កាប់​ដោយ​ស្ដេចត្រាញ់​​ងារ​ថា អ៌ជូន (អរជូន) ដែល​​គោរមងារ​​នេះ​មាន​​បន្ត​រហូត​ដល់​ប្រហែលជា​ពាក់កណ្ដាល​​ ស.វ. ទី ២១ ។ ឯ នាយកន ក៏​ធ្លាប់​យក​ស្រុក​ខែត្រ​ត្បូង​ឃ្មុំ​នេះ​ជា​រាជធានី​របស់​ខ្លួន​ដែរ ដោយ​តាំង​បន្ទាយ​ធំ​​​មួយ​ដែល​សព្វ​ថ្ងៃ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ទឹក​ដី​ ស្រុក​ពញា​ក្រែក ។ បើ​តាម​ឯកសារ​​​ នៅ​ក្នុង​រាជ​សម្ដេច​មុនីវង្ស ខែត្រ​ត្បូង​ឃ្មុំ បាន​ក្លាយ​ជា​ចំណុះ​ ខែត្រ​កំពង់ចាម​ ទៅ​ហើយ​ តែ​យើង​មិន​ដឹង​ប្រាកដ​ថា​តាំង​ពី​ពេល​ណា​មក​នោះ​ទេ ។

ត្រឡប់​មក​មើល​បរិបទ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​វិញ ខ្ញុំ​យល់​ថា​ការ​បង្កើត ឬ​បំបែក​ខែត្រ​នេះ​ដូច​ជា​មិនទាន់​ចាំ​បាច់​នៅឡើយ​ទេ នៅ​ពេល​ដែល​​ដំណើរ​ការ​នយោបាយ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ជាប់​គាំង ។ ការ​បង្កើត​ដោយ​មិន​ទាំង​សាក​សួរ​យោបល់​​អ្នក​តំណាង​រាស្ត្រ​ជាប់​ឆ្នោត​មក​ពី​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ដល់​ទៅ ១០ រូប (ខែត្រ​កំពង់ចាម​មាន​កៅអី​ចំនួន ១៨)​ និង​ប្រជាជន​នៅ​ក្នុង​ខែត្រ​ប្រហែល​ជា​ជិត ២ លាន​នាក់ (ជំរឿន ២០០៨ មាន​ចំនួន ១,៦៨០,៦៩៤ នាក់) ។ ការ​បង្កើត​នេះ​ គឺ​ហាក់​ដូច​ជា​ការ​ពង្រឹង​អំណាច​​របស់​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​ឲ្យ​កាន់​តែ​រឹង​មាំ​នៅ​តាម​មូលដ្ឋាន​ ក៏​ដូចជា​ការ​បែង​ចែក​តំណែង​ឲ្យ​ទៅ​អ្នក​ស្ម័គ្រ​ស្មោះ​ដើរ​តាម​បក្ស​ទៅ​វិញ ។ ពលរដ្ឋ​នៅ ខែត្រ​កំពង់ចាម​ មួយ​ចំនួន​​ដែល​រស់​នៅ​ត្រើយ​ខាង​លិច​ បាន​​សម្ដែង​មតិ​ថា «ខាង​កើត​គេ ខាង​លិច​យើង» ។ គួរ​បញ្ជាក់​ផង​ដែរ​ថា លោក​ ហ៊ុន សែន មាន​ស្រុក​កំណើត​នៅ​ស្រុក​ស្ទឹងត្រង់ (ខែត្រ​កំពង់ចាម) ឯ​ភរិយា​របស់​គាត់​មាន​ស្រុក​កំណើត​នៅ​ស្រុក​ក្រូច​ឆ្មារ (ខែត្រ​ត្បូងឃ្មុំ​បច្ចុប្បន្ន) ប៉ុន្តែ​សព្វ​វចនាធិប្បាយ Wikipedia ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ដ៏​ល្បីល្បាញ​បែរ​ជា​ដាក់​ស្រុក​កំណើត​​នៅ​ឯ (អាន​ដោយ​ខ្លួនឯង) ។

ខែត្រ​ត្បូងឃ្មុំ​ សម័យ​តេជោ

ខែត្រ​ត្បូងឃ្មុំ​ សម័យ​តេជោ

TAboung-khmum

ផែន​ទី​រដ្ឋបាល​ស្រុក​ត្បូងឃ្មុំ

គូរ​ដោយ​ដៃ​តាម iOS app Mapulator (ទំហំ​ប្រហាក់ប្រហែល ៣៩៦៩ គ.ម. ក្រឡា)

Meas Rithy Hang Meas Hot News

***

អាន​បន្ថែម ៖

  1. ស្រែ​ខ្មុក ៖ ស្ងាត់​ៗ​ រដ្ឋាភិបាល​៤៩​ភាគ​រយ លួច​បំបែក​ខេត្ត​ថ្មី​មួយ​ទៀត
  2. គោរមងារ​ខ្ញុំរាជការ​ខែត្រ​កំពង់ចាម​ក្នុង​ផែនដី​ព្រះ​ខត្តិយ​​កោដ្ឋ (ព្រះមុនីវង្ស)
Categories: រឿង​រ៉ាវ​អំពី​ខែត្រ​កំពង់ចាម | Tags: , , , , | បញ្ចេញមតិ

ផ្ដែរ​រចនាបថ​សម្បូរ​ព្រៃគុក នៅភ្នំប្រុស


​ដើម្បី​បង្កើន​នូវ​ការចេះដឹង​ទូទៅ​បន្ថែម​ដល់​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ ឬ​មគ្គទេសក៍ និង​ដើម្បី​បង្ហាញ​ឥទ្ធិពល​របស់​ ទីក្រុង​ឥសាន​​​បុរៈ ឬ​សម្បូរ​ព្រៃ​គុក​ នៅ​លើ​ទឹកដី​នៃ​ខែត្រ​កំពង់ចាម​បច្ចុប្បន្ន ក្នុង​សម័យ​ចេនឡា​ផង ពោល​គឺ​ដើម ​ស​.​វ​. ទី​៧ ដល់ ​ស​.​វ. ​ទី​៨ យើង​សូម​បង្ហាញ​ក្បាច់​ផ្ដែរ​មួយ ដែល​ស្ថិត​នៅ​លើ​ភ្នំ​ប្រុស ខែត្រ​កំពង់ចាម ។​

រូបភាព​ក្បាច់​ផ្ដែរ​នៅ​លើ​ទីតាំង​ភ្នំ​ប្រុស (១៩៩៣)

កាលពី​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​១៩៩៣ យើង​បាន​ចុះ​ទៅ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ នៅ​ខែត្រ​​កំពង់ចាម ជាពិសេស​នៅ​លើ​កំពូលភ្នំ​តូច​មួយ គឺ​កំពូលភ្នំ​ប្រុស​បច្ចុប្បន្ន ។ នៅ​លើ​កំពូលភ្នំ​នេះ ដែល​ជា​ទីតាំង​នៃ​វត្ត​ទំនើប​មួយ​ដ៏​ស្កឹមស្កៃ យើង​បាន​ឃើញ​សំណល់​វត្ថុ​បុរាណ​មួយ​ចំនួន​ដែល​សេសសល់​ដូចជា ចម្លាក់​ប្រអប់ទ្វារ​ធ្វើ​អំពី​ថ្ម​ភក់​, ឥដ្ឋ​ធំ​ៗ និង​ផ្ដែរ​បុរាណ​មួយ​ផង ដែល​ក្បាច់ចម្លាក់​ត្រូវ​បាន​រលុប​​ជាច្រើន​អន្លើ ។ ថ្វី​ត្បិត​តែ​ប្រវត្តិ​នៃ​ប្រាសាទ​នេះ ពុំ​ត្រូវ​បាន​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ជាក់ច្បាស់​ក្ដី ក៏​ប៉ុន្តែ​បើ​យោង​តាម​ការ​សិក្សា​វិភាគ​យើង​អាច​សន្និដ្ឋាន​បាន​ថា ក្បាច់ចម្លាក់​នេះ​ស្ថិត​ក្នុង​រចនាបថ​សម្បូរ​ព្រៃ​គុក ។​

​ចម្លាក់​ផ្ដែរ​នេះ លំអ​ដោយ​សត្វ​ម្ករ​ពីរ មុខ​បែរ​ចូល​ក្នុង​ដោយ​មាត់​ខ្ជាក់​ភួងមាលា​មួយ​វែង ដែល​មាន​រង្វង់​មូល​បី ។ ក្នុង​រង្វង់​មូល​កណ្ដាល គេ​ឃើញ​មាន​វត្តមាន​របស់​ស្ដេច​គ្រុឌ រីឯ​នៅ​រង្វង់​អម​ទាំងសងខាង ទាំង​ពីរ​គឺជា​រូប​ទេព​ប្រណម​យ៉ាង​រស់​រវើក គួរ​ឲ្យ​គយគន់​ណាស់ ។ ដោយ​មាន​សំណល់​ប្រាសាទ​បុរាណ នៅលើ​កំពូលភ្នំ​ប្រុស​នេះហើយ ទើប​មាន​រឿងព្រង​មួយចំនួន​ដូចជា ការប្រណាំង​រវាង​បុរស និង​ស្ត្រី​ដើម្បី​ពូន​ភ្នំ​ប្រុស និង​ភ្នំ​ស្រី​ជា​ដើម ដែល​អ្នកស្រុក​បាន​រក្សា​រហូត​ដល់​សព្វថ្ងៃ ។​

រូបភាព​ក្បាច់​ផ្ដែរ​នៅ​ឃ្លាំង​នៃ​នាយកដ្ឋាន​វិចិត្រសិល្បៈ​ខេត្ត​ កំពង់ចាម (២០០៥)

ដោយសារ​ស្ថានភាព​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៣ ដែល​កំពុង​ប្រឈមមុខ​ខ្ពស់​បំផុត​នៅ​ឡើយ នឹង​អំពើ​ជួញដូរ​វត្ថុ​បុរាណ យើង​ក៏​បាន​ស្នើ​ទៅ​លោក​ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​វិចិត្រ​សិល្បៈ ខែត្រ​កំពង់ចាម​ ឲ្យ​ដឹក​ក្បាច់​ផ្ដែរ​ដ៏​កម្រ​នេះ​ទៅ​ថែរក្សា​ទុក ដើម្បី​បង្ការ​នឹង​ចោរកម្ម​អប្រិយ ។ ដូច្នេះ​ហើយ​បានជា​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ក្បាច់​ផ្ដែរ​ដ៏​ចំណាស់​នេះ​បាន​ផុត​ពី​ការបាត់បង់​ជាយថាហេតុ ។​

​ ​សូម​ជម្រាប​ថា ដូច​ខែត្រ​​ផ្សេងៗ​ឯ​ទៀត​ដូចជា ខែត្រ​កំពង់ចាម ខែត្រ​ស្ទឹងត្រែង ខែត្រ​តាកែវ (​នៅ​កម្ពុជា​) និង​ខែត្រ​​ចម្ប៉ា​សាក់ ​(​ឡាវ​) ដែល​គ្របដណ្ដប់​ដោយ​មណ្ឌល​វប្បធម៌​ដ៏​រុងរឿង​នា​ សម័យ​ចេនឡា សុទ្ធសឹងតែ​មាន​ទំនាក់ទំនង​វប្បធម៌​នយោបាយ សាសនា និង​រាជធានី​ឥសាន​បុរៈ ។ បើ​និយាយ​ម្យ៉ាង​ទៀត ខាង​ភូមិសាស្ត្រ​ក៏​ដូចជា​ខាង​វប្បធម៌ និង​សាសនា ទឹកដី​នៃ​ខែត្រ​​កំពង់ចាម​របស់​យើង ត្រូវ​ផ្សា​ភ្ជាប់​ជាមួយ​ប្រវត្តិ​ដ៏​រុងរឿង​នៅ​ខែត្រ​កំពង់ធំ ។​

វត្តភ្នំ​ប្រុស ខេត្ត​កំពង់ចាម (១៩៩៣)​

​គួរ​បញ្ជាក់​ថា កន្លងមក​យើង​ធ្លាប់​ឃើញ​មាន​ក្បាច់​ផ្ដែ​រ រចនាបថ​សម្បូរ​ព្រៃ​គុក​នៅ ខែត្រ​​ក្រចេះ និង​ខែត្រ​ស្ទឹងត្រែង តែ​ពុំ​ធ្លាប់​ឃើញ​នៅ ​ខែត្រ​កំពង់ចាម​នោះ​ទេ ដូចនេះ​វត្តមាន​របស់​រចនាបថ​នេះ នៅ​ខែត្រ​កំពង់ចាម គឺ​ពិតជា​ទិន្នន័យ​ខាង​បុរាណ​វិទ្យា​មួយ​យ៉ាង​សំខាន់ គួរឲ្យ​ចាប់អារម្មណ៍ ៕

ដោយ ៖ ​ម​.​ត្រា​ណេ

***

អត្ថបទដើម ៖ CEN : ​ ក្បាច់​ផ្ដែរ​រចនាបថ​សម្បូរ​ព្រៃ​គុក​ស​.​វ​ទី​៧ នៅ​លើ​ភ្នំ​ប្រុស

Categories: រឿង​រ៉ាវ​អំពី​ខែត្រ​កំពង់ចាម | Tags: , , | មតិ 4

១ មករា ១៩៧៩


ថ្មីៗ នេះ​ នៅ​ក្រុង​កំពង់ចាម​មាន​ការ​សាង​សង់​រង្វង់​មូល 2 ដែល​នៅ​ចម្ងាយ​ប្រហែល​ 1 គ.ម៉. ពី​គ្នា ។ រង្វង់​ទី 1  ដែល​ខ្ញុំ​នឹង​បង្ហាញ​នេះ​គឺ រង្វង់​មូល 1.79 ដែល​ប្រហែល​ជា​​មានន័យថា 01 – មករា – 1979 ជា​ថ្ងៃ​ដែល​កង​ទ័ព​រណសិរ្ស​​សាមគ្គី​សង្គ្រោះ​ជាតិ​កម្ពុជា​ ដែល​មាន​កងទ័ព​វៀតណាម​នៅ​ពី​ក្រោយ​ខ្នង វាយ​យក​បាន​ ខែត្រ​​កំពង់ចាម​ ពី​កណ្ដាប់​ដៃ​ប្រឡាក់​ឈាម​របស់​កង​ទ័ព​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ ។

untitled-4707

ដំណើរ​ឆ្ពោះ​ទៅ​ទិស​ខាង​លិច ?

untitled-4711

មិត្ត​ភាព​ម៉ឺនៗ ​ឆ្នាំ !

untitled-4712

ម្ដុំ​នេះ​ គេ​ហៅ​ថា ផ្លូវ​បន្ទាយ​ស៊ុប

គួរ​បញ្ជាក់​ផង​ដែរ​ថា រង្វង់​មូល​នេះ​មាន​ទី​តាំង​​ស្ថិត​នៅ​លើ​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ  7 ចាស់ ទល់​មុខ​បញ្ជាការ​កង​រាជ​អាវុធ​ហត្ថ​ខែត្រ និង​នៅ​ក្រោយ​ វិទ្យាល័យ​ព្រះ​សីហនុ ។ រង្វង់​មូល​​នេះ​ត្រូវ​បាន​ដឹក​នាំ​កសាង​ដោយ​ ឯកឧត្ដម​ លន់ លឹម​ថៃ អភិបាល​នៃ​គណៈ​អភិបាល​ខែត្រ​កំពង់ចាម និង​​​ឯកឧត្ដម​អភិបាលខែត្រ​​រង ក្រោម​​ជំនួយ​ដ៏​សប្បុរស​ពី​ លោក​ស្រី ស៊ាង ច័ន្ទថន និង​ ស្វាមី ដោយ​ផ្ដើម​កសាង​នៅ​ថ្ងៃ 18 កញ្ញា 2013 ។

Categories: សញ្ញាសម្គាល់ | Tags: , , | មតិ​មួយ​

ការដង្ហែរ​សព​ជនជាតិ​ចាម្ប


ទោះ​ជា​បាន​រស់​នៅ​ភូមិ​នេះ​ជា​​មួយ​ជនជាតិ​ចាម្ប ឬ​ខ្មែរ​អ៊ីស្លាម អស់​រយៈ​ពេល​ជាង ២០ ឆ្នាំ​មក​ហើយ​ក្ដី ខ្ញុំ​មិន​ដែល​ធ្លាប់​ឃើញ​ការ​ហែ​សព ឬ​ការ​កប់​​សព​នៃ​ជនជាតិ​នេះ​ទេ ។ នេះ​ជា​លើក​ទី​មួយ ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​ ហើយ​ក៏​បាន​ថត​ផ្ដិត​យក​រូប​ភាព​មួយ​សន្លឹក​នេះ​មក​ទុកជា​ឯកសារ ។ ការ​ហែ​សព​នេះ​មាន​ភាព​សាមញ្ញ​ណាស់ មិន​គគ្រឹក​គគ្រេង​ដូច​ជនជាតិ​ខ្មែរ ឬ​ខ្មែរ​កាត់​ចិន​ឡើយ ។ ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​ថា​ គេ​ចំអាស​សព​ឬ​ឥត​នោះ​ទេ ដឹង​ត្រឹម​ថា​គេ​យក​សំឡី​ទៅ​រុំ​ បន្ទាប់​មក​រុំ​​និង​កន្ទេល​មួយ​ជាន់​ទៀត ។ គេ​លើក​សព​ដាក់​លើ​គ្រែ​សែង ដោយ​សែង​ដោយ​មនុស្ស 6 ទៅ 8 នាក់ ។ ទាំង​អ្នក​សែង និង​អ្នក​ហែហម​ សុទ្ធ​តែ​ជា​មនុស្ស​ប្រុស​ដែល​តម្រូវ​​ឲ្យ​ស្លៀក​ពាក់​របៀប​សាសនា (យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ត្រូវ​ពាក់ កាតឹប) ។ បច្ចុប្បន្ន​នៅ​ភូមិ​ដែល​ខ្ញុំ​រស់​នៅ​នេះ មាន​វិហារ​សាសនា​អ៊ីស្លាម​ 2 ដែល​មួយ​ទើប​នឹង​ធ្វើ​ពិធី​សម្ពោធ​ថ្មី​ៗ ។

funeral-4618

ជាទូទៅ មិន​មាន​មនុស្ស​ចូល​រួម​ហែ​ច្រើន​នោះ​ទេ

តាម​ដែល​ឪពុក​ខ្ញុំ​បាន​បញ្ជាក់​អំពី​ការ​កប់​សព គឺ​ពួក​គេ​កប់​នៅ​ដី​វាល​មួយ​​កន្លែង​ក្រោយ​វិហារ​សាសនា​របស់​ពួក​គេ ។ ការ​កប់​នេះ​ គឺ​ជីក​លុង​ដី​ទៅ​ក្រោម​ឲ្យ​ជ្រៅ បន្ទាប់​មក​ជីក​ទៅ​ឆ្វេង​ ឬ​ស្ដាំ​​ទៀត​ឲ្យ​ល្មម​នឹង​ដាក់​សព​ចូល​ទើប​គេ​កប់​ទៅ​ក្នុង​រណ្ដៅ​ចំហៀង​នោះ​វិញ ។ ការ​ធ្វើ​បែប​នេះ បើ​តាម​ខ្ញុំ​គិត​ក៏​ព្រោះ​តែ ជនជាតិ​ចាម្ប មាន​គ្នា​ច្រើន ឯ​ដី​កប់​សព​ទំហំ​តូច ដូច្នេះ​ត្រូវ​ជីក​ឲ្យ​ជ្រៅ កុំ​ឲ្យ​ជាន់​គ្នា ។ ម៉្យាង​ទៀត ជនជាតិ​ចាម្ប មិន​មាន​ការ​បន់​ស្រន់​ ឬ​ធ្វើ​ខួប​រំលឹក​នៅ​​ផ្នូរ​សព​ ឬ​ចេតិយ​ ដូច​ជនជាតិ​ខ្មែរ ឬ​ខ្មែរ​កាត់​ចិន​ ឡើយ គ្រាន់​តែ​ដោត​បង្គោល​ចំណាំ​នៅ​តាម​ផ្នូរ​និមួយៗ ជៀសវាង​ការ​កប់​ជាន់​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ។

***

ចំណាំ ៖ នេះ​ជា​ការ​សង្កេត​ឃើញ​ផ្ទាល់​របស់​ខ្ញុំ និង​តាម​ពាក្យ​សម្ដី​ដែល​ឪពុក​ខ្ញុំ​បាន​ប្រាប់​មក​តែ​ប៉ុណ្ណោះ បើ​បង​ប្អូន​ចាម្ប​សង្កេត​ទៅ​មាន​ការ​ទាស់​ខុស​ចំណុច​ណា សូម​កុំ​ប្រកែ​ប្រកាន់ ហើយ​សុំ​ជួយ​កែ​តម្រូវ​​តាម​ការ​គួរ ៕

Categories: កម្រង​រូបភាព | Tags: , , | មតិ 6

កុលាលភាជន៍បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ ពី​ភូមិ​មូល​ មេមត់​


ដូច​លោក ហៀ​ង លាង​ហុង ដែល​បាន​សិក្សា​អំពី​បំណែក​​​​កុលាលភាជន៍ ដែល​លោក​សាស្ត្រាចារ្យ​របស់​យើង គឺ​លោក Groslier បាន​​មក​ពី​​កំណាយ​នៅ​ភូមិ​មូល មេមត់ ក្នុង​ខែត្រ​កំពង់ចាម​បច្ចុប្បន្ន កាលពី​ឆ្នាំ​១៩៦២ ហើយ​ដែល​សព្វថ្ងៃ​តម្កល់​នៅ​សារមន្ទីរ​ជាតិ​ភ្នំពេញ យើង​ជឿ​ថា​​ការស្រាវជ្រាវ​អំពី​បុរេ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៅ​កម្ពុជា នៅ​មានកម្រិត​នៅឡើយ​បើ​ប្រៀបធៀប​ទៅ​នឹង​ប្រទេសជិតខាង​ ។ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត ជា​អកុសល​យើង​ក៏​ត្រូវ​ទទួលស្គាល់​ផង​ដែរ​​ថា រាល់​ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​របស់​និស្សិត​នៅ​សកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​វិចិត្រ​សិល្បៈ ​ក៏​មិន​ត្រូវ​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​ផង​ដែរ ​។ សូម្បី​តែ​និក្ខេបបទ​បញ្ចប់​បរិញ្ញាបត្រ​បុរាណ​វិទ្យា របស់​ លោក ហៀ​ង លាង​ហុង ដែល​មាន​ចំណងជើង​ថា The pottery from the Groslier circular earthwork site stored in the National Museum, RUFA, 1999, Phnom Penh ក៏​ដូច្នោះ​ដែរ​ ។​

01

ស្ថានីយ​ភូមិ​មូល នៅ​កម្ពុជា និង វៀតណាម (​ឯកសារ ហៀ​ង លាង​ហុង​, ១៩៩៩)

02

(ស្ថានីយ​ភូមិ​មូល នៅ​ក្រែក និង បរិវេណ​ស្ថានីយ (​ឯកសារ ហៀ​ង លាង​ហុង​, ១៩៩៩)

លើស​ពី​នេះ​ទៀត អ្នកស្រាវជ្រាវ​បរទេស​ខាង​វប្បធម៌​អារ្យធម៌​ខ្មែរ ក៏​មិនសូវ​ដឹងឮ ឬ​រវល់​នឹង​ការ​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​របស់​និស្សិត​ខ្មែរ​ដែរ​ ។ ផ្ទុយទៅវិញ ចំពោះ​យើង​ៗ​ជឿ​ថា ទោះបីជា​មិន​មាន​លក្ខណៈ​ពេញលេញ ឬ​សំយោគ​ក៏ដោយ ការស្រាវជ្រាវ​ទាំងឡាយ​របស់​និស្សិត​ខ្មែរ​បាន​បង្ហាញ​ពី​ចំណេះ​ចេះដឹង​ថ្មីៗ ​ដែល​គេ​ពុំ​ធ្លាប់​ដឹង​ឮ​ពី​មុន​មក​។ នេះ​ជា​គុណសម្បត្តិ​ដ៏​កម្រ ដែល​គេ​ពុំ​អាច​បដិសេធ​ ។​

គឺ​ប្រការ​នេះ​ហើយ ដែល​យើង​សូម​ស្រង់​ដោយ​បង្ខំចិត្ត​នូវ​គំនូស​ស្ដី​ពី​កុលាលភាជន៍​នា​សម័យ​ថ្ម​រំលីង ដែល​ជា​លទ្ធផល​នៃ​ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​របស់ លោក ហៀ​ង លាង​ហុង ដើម្បី​យក​មក​ផ្សាយ​ជូន​មតិ​មហាជន​ខ្មែរ​ឲ្យ​ជ្រាប​ ។​ ​សូម​ជម្រាប​ថា ការពិនិត្យ​លើ​គំនូស​កុលាលភាជន៍​​បុរាណ​ទាំងនោះ បង្ហាញ​ឲ្យ​យើង​ង​ដឹង​អំពី​សិល្បៈ​ស្មូន ឆ្នាំ នា​សម័យ​នោះ មាន​កម្រិត​ខ្ពស់ ហើយ​ប្រកបដោយ​ភាព​សម្បូរ​បែប​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់​ ។ ដោយហេតុថា បុព្វការី​ជន​ខ្មែរ​មាន​ទេពកោសល្យ​ខ្ពស់​ក្នុង​វិស័យ​សិប្បកម្ម​រួច​ទៅ​ហើយ ។​

03

គំនូស​លើ​កុលាលភាជន៍ និង​ប្រភេទ​កុលាលភាជន៍ ស្ថានីយ​ Groslier (​ឯកសារ​គូរ​ដោយ ហៀ​ង លាង​ហុង​, ១៩៩៩)

04

គំនូស​ប្រភេទ​កុលាលភាជន៍ ស្ថានីយ​ Groslier (​ឯកសារ​គូរ​ដោយ ហៀ​ង លាង​ហុង​, ១៩៩៩)

ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត លក្ខណៈ​ប្រហាក់ប្រហែល​នៃ​កុលាលភាជន៍​ទាំងនោះ ក៏​ត្រូវ​បាន​​ជួបប្រទះ​នៅ​តាម​​ស្ថានីយ​មន​-​ខ្មែរ ឬ​ខ្មែរ​ដើម​ឯទៀត​ដែរ ក្នុង​ឧបទ្វីប​ឥណ្ឌូ​-​ចិន ដែល​គេ​បាន​រក​ឃើញ ​។ ដូច្នេះ​យើង​សង្ឃឹម​យ៉ាង​មាំ​ថា នៅ​ពេល​អនាគត​ខាងមុខនេះ យើង​នឹង​មាន​លទ្ធភាព​សិក្សា ប្រៀបធៀប លក្ខណៈ​នៃ​ប្រភេទ និង​ទម្រង់​កុលាលភាជន៍​នៅ​មេមត់​ទៅ​នឹង​កុលាលភាជន៍​របស់​សហគមន៍​មន​-​ខ្មែរ ដែល​បាន​រស់​នៅ​ក្នុង​ភូមិភាគ​ឥណ្ឌូចិន​យើង​នេះ ជាពិសេស​នៅ​លើ​ខ្ពស់​រាប​នៃ​ប្រទេស​​ថៃ​បច្ចុប្បន្ន និង​នៅ​ភូមិភាគ​កណ្ដាល​នៃ​ប្រទេស​វៀតណាម​ខាងត្បូង ​៕

ដោយ ៖ ម. ត្រាណេ

***

អត្ថបទ​ដើម ៖ CEN : កុលាលភាជន៍ សម័យ​បុរេ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ មកពី​ភូមិ​មូល​នៅ​មេមត់​

Categories: រឿង​រ៉ាវ​អំពី​ខែត្រ​កំពង់ចាម | Tags: , , , | បញ្ចេញមតិ

អាដោល គងជ័យ


សូម​ជូន​ប្រវត្តិ​នៃ​ឈ្មោះ អាដោល គងជ័យ តាម​សៀវភៅ​ឯកសារ​មហាបុរស​ខ្មែរ ៖

​តាំង​និយាយ​អំពី​ព្រះស្ដេច​កន កាល​តាំង​ខ្លួន​សោយរាជ្យ​ជា​ សម្ដេច​ព្រះ​ស្រី​​​ជេដ្ឋា ​ក្នុង​ ក្រុង​ស្រី​ស​ឈរ ​រួច​ហើយ ទ្រង់​ព្រះ​តម្រិះ​ថា «គួរ​គិត​រក​ជ័យ​ភូមិ សាង​នគរ​ជា​ថ្មី ដ្បិត​ផ្លាស់​វង្ស​ថ្មី ។» ទ្រង់​ព្រះ​តម្រិះ​តែ​ម្ល៉ោះ​ហើយ ក៏​លើក​ពួក​រាជ​​សេវកា​មហា​យោធា តាម​មាគ៌ា​រង្គាត់​គន់​រក​ទី​ជ័យ​ភូមិ ពុំ​ត្រូវ​ព្រះរាជ​ហឫទ័យ​ក្នុង ​ខែត្រ​​ស្រី​ស​ឈរ​ សោះ ។ ស្ដេច​ទៅ​ឯ ​ខែត្រ​ព្រៃវែង ក៏​ពុំ​ត្រូវ​ព្រះរាជ​ហឫទ័យ លុះ​ប្រាំ​បី​ថ្ងៃ​ដល់​ ស្ទឹងពាមមេ​ត្រេក ខែត្រ​បាភ្នំ ទើប​មាន​ទី​ទំនួល​ស្រួល​ល្អ ទ្រង់​ក៏​ឲ្យ​តាំង​បន្ទាយ​វាំង​នៅ​ទីនោះ បានជា​ជាប់​ឈ្មោះ​នៅ​ទីកន្លែង​បឹង​កំពង់​ចៅហ៊្វា​១ កំពង់​យមរាជ​១ កំពង់​ក្រឡាហោម​១ កំពង់​ចក្រី​១ នៅ​ទីនោះ ឯ​អ្នកស្រុក​អំពី ​ស្រុក​កណ្ដាល​ជ្រុំ១ ជើង​បាក់​ដែង​​១ រោងដំរី​១ ព្រៃនគរ​១ គ្រប់​ទិស​តែង​ត្រេក​មេត្រី មក​ចុះចូល​ទៅ​ថ្វាយ​បណ្ដា​ការ​ច្រើន​ជា​អនេក ទើប​ទ្រង់​ប្រែ​ឈ្មោះ​ទី​ភូមិ​នោះ​ថា មេ​ត្រេក​ វិញ ។

ទ្រង់​សាង​ព្រះ​នគរ​បាន ​៨​ខែ​ពុំ​ទាន់​សម្រេច ស្ដេច​ទ្រង់​ព្រះ​តម្រិះ​យល់​ជា​ថ្មី​ថា «តាំង​ព្រះ​នគរ​នេះ​ជិត​ដែន​យួន​ណាស់ បើ​យួន​លើក​មក​នឹង​ពិបាក​កេណ្ឌ​ពល​ត​ច្បាំង​ឲ្យ​រួសរាន់​មិន​ទាន់​ការណ៍ ។» ទ្រង់​ជំនុំ​ព្រះ​សេនាបតី​ហើយ ព្រមទាំង​រាជ​សេវកាមាត្យ មុខ​មន្ត្រី ព្រះ​ស្នំ ក្រមការ​សេនា​យោធា​ទៅ​រក​ទីទៃ​ភូមិ​ក្នុង ​ខែត្រ​​ត្បូងឃ្មុំ ។ លុះ​ដល់​ទី​មួយអន្លើ​វាយ​គង​ហៅ​គ្នា​វាស់​នាទី​ជីក​ដី​ជា​ស្នាមភ្លោះ ក​បន្ទាយ​តែ​ ៥​សិន(១) ​បួន​ជ្រុង ។ កន្លែង​នោះ​មាន​ខ្លះ​មិន​ពេញ​ចិត្ត​ថា ដ្បិត​តូច​ខ្លះ​ថា​ទីនោះ​មិន​មាន​ជ័យ​ភូមិ​ល្អ​ទេ តែ​វាយ​គង​ហៅ​ប្រជុំ​គ្នា​កាលណា​ស្ដី​ដោល​គ្នា​ថា ព្រោះ​គំនិត​អ្នក​នេះ​យ៉ាង​នេះ​ អ្នក​នោះ​យ៉ាង​នោះ​ កើតជា​ជម្លោះ​ឈ្លោះ​ចេញ​ដោល​គ្នា​វឹកវរ ។ លុះ​មាន​រាស្ត្រ​ទៅ​នៅ​ជាប់​ឈ្មោះ​ហៅ​ ភូមិ​អាដោល​គង​ជ័យ​បន្ទាយ​វរ​ តាម​ហេតុ​ដែល​ជេរ​ដោល​គ្នា និង​វាយ​គង​រៀង​មក ។

***

  1. ១ សិន = ៤០ ម៉ែត្រ

***

បច្ចុប្បន្ន​នេះ ភូមិ​គងជ័យ​ ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ ឃុំ​គងជ័យ​ ស្រុក​អូរាំង​ឪ ខែត្រ​កំពង់ចាម ចំណែក​ឯ​ង អាដោល វិញ ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​ថា​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​​​ភូមិ​សាស្ត្រ​ ស្រុក​កញ្ជៀច​ ខែត្រ​ព្រៃវែង ឬ​យ៉ាង​ណា​​ទេ ដោយ​រក​មើល​​ឯកសារ​អំពី​ភូមិ​នៅ​ ស្រុក​អូរាំងឪ មិន​ឃើញ​មាន​ឈ្មោះ​ អាដោល នេះ​ទេ ។ ខាង​ក្រោម​នេះ​ គឺ​ជា​រូប​ភាព វត្ត​គិរី​ឧត្ដម​អាដោល ​​និង​វត្ត​គងជ័យ​ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ចម្ងាយ​​ប្រមាណ 3 គ.ម៉. ពី​គ្នា ។

ardoal

វត្តគិរីឧត្តមអាដោល

korngchey

វត្តគងជ័យ

Categories: រឿង​រ៉ាវ​អំពី​ខែត្រ​កំពង់ចាម | Tags: , , | បញ្ចេញមតិ

វត្ត​ពោធិរង្សី មាត់ឃ្មង់


វត្ត​ពោធិរង្សី មាត់ឃ្មង់ ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​មាត់​ឃ្មង់ (សំនៀង​អ្នក​ស្រុក ៖ មាត់ឃ្មួង) ឃុំ​ជី​រោទ៍​​ទី​ ២ ស្រុក​ត្បូង​ឃ្មុំ​ ខែត្រ​កំពង់ចាម ។ វត្ត​នេះ​ស្ថិត​នៅ​ទិស​ខាង​កើត ស្ពាន​មាត់​ឃ្មង់ ចម្ងាយ​ប្រហែល​ជា ១០០ ម៉ែត្រ ។ គួរ​បញ្ជាក់​ផង​ដែរ​ថា តំបន់​មាត់ឃ្មង់ នេះ​ជា​តំបន់​អភិរក្ស​ព្រៃ​លិច​ទឹក ក៏​ដូច​ជា​រមណីយដ្ឋាន​រដូវ​វស្សា សម្រាប់​អ្នក​កំពង់ចាម​ទៅ​អង្គុយ​កម្សាន្ត​ស្រូប​យក​ខ្យល់​អាកាស ក៏​ដូច​ជា​ស្ទូច​ត្រី​លេង ។

ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ នៅ​ថ្ងៃ​បិណ្ឌ​ទី ៦ អ្នក​ភូមិ​ខ្ញុំ​ (ភូមិ​រកា​លើ ឃុំ​សំបួរ​មាស ក្រុង​កំពង់ចាម ខែត្រ​កំពង់ចាម) តែង​តែ​នាំ​គ្នា​ទាំង​ក្មេង​ ទាំង​ចាស់​ នាំ​ចង្ហាន់​ទៅ​ប្រគេន​ព្រះ​សង្ឃ​ ក៏​ដូច​ជា​រាប់​បាត​ឧទ្ទិស​កុសល​ដល់​ជីដូនជីតា​​ដែល​បាន​ចែក​ឋាន​ទៅ​កាន់​បរលោក​ខាង​មុខ ។

ក្រោយ​ពី​រាប់​បាត​នៅ​លើ​សាលា​ឆាន់​ដែល​បាន​សាង​សង់​ឡើង​​​ក្រោម​ការ​ជួយ​ជា​ថវិកា​របស់​​ លោក យូ​ ហុកគ្រី (យ៉ាង​តិច ១៥ ឆ្នាំ​មុន) ខ្ញុំ​បាន​ដើរ​ក្រវែល​មួយ​ជុំ​ព្រះ​វិហារ ដោយ​ប្រទះ​ឃើញ​ ចេតិយ​ចំណាស់​មួយ​ នៅ​ខាង​ត្បូង​ព្រះ​វិហារ​ដែល​គ្មាន​ការ​បរិច្ឆេទ​​ច្បាស់​លាស់ ។ ខ្ញុំ​​ក៏​បាន​ប្រទះ​ឃើញ​ ចេតិយ​ចំណាស់​មួយ​ទៀត​នៅ​ខាង​កើត​ព្រះ​វិហារ​ដែល​ជា​ចេតិយ​របស់​ អតីត​ព្រះ​ចៅអធិការ ព្រះ​នាម ឌុក សែត ដែល​អនិច្ចធម្ម​​​​​យូរ​ណាស់​ហើយ (មាន​ស្នាម​ចារ ១៩៥​… ហើយ​រលុប​បាត់​ ដោយ​មិន​អាច​រមិល​មើល​​ឲ្យ​យល់​សេចក្ដី​បាន) ។

ក្រោយ​ពី​ចេញ​ពី​វត្ត​វិញ ខ្ញុំ​ក៏​មិន​ភ្លេច​ទៅ​ថត​រូប​ ឈ្នក់ (សូម​អាន​នៅ ប្លក​ស្រុក​ស្រែ) និង​ឃើញ​មាន​ភោជនីយដ្ឋាន​ថ្មី​មួយ​ដែល​ទើប​សម្ពោធ​ផង​ដែរ ។

Categories: រឿង​រ៉ាវ​អំពី​ខែត្រ​កំពង់ចាម | Tags: , , , | មតិ 10

ដាក់ប្លក នៅប្រព័ន្ធប្លក WordPress.com. ម៉ូដ​ប្លក៖ Adventure Journal ដោយ Contexture International

តាមដាន

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 719 other followers

%d bloggers like this: