ព័ត៌មាន៖ អតីតជើងឯកប្រណាំងកង់ លុយ សុខុម


យឺន ពន្លក | Publication date 25 June 2010

នៅ​ក្នុង​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​ការ​ប្រកួត​រត់​ប្រណាំង​ទិវា​អូឡាំពិក​អន្តរ​ជាតិ​ដែល ​ទើប​បញ្ចប់​កាល​ពី​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ គេ​បាន​សង្កេត​ឃើញ លោក​តា ​លុយ​ សុខុម អតីត​ម្ចាស់​មេ​ដាយ​មាស​កីឡា​ប្រណាំង​កង់​ទសវត្សរ៍ ៦០​ក៏​មាន​វត្ត​មាន​ដែរ ទោះ​បី​ជា​នៅ​ពេល​នេះ លោក​មាន​អាយុ​៧៥​ឆ្នាំ​ទៅ​ហើយ​ក្តី។ ក្នុង​វ័យ​ចំណាស់​ជាង​គេ លោក​តា លុយ សុខុម នៅ​តែ​អាច​រត់​ប្រណាំង​ប្រជែង​ទទួល​បាន​ចំណាត់​ថ្នាក់​លេខ​៦​ក្នុង​ចំណោម​ កីឡា​ករ កីឡា​ការិនី​ចូល​រួម​ចំនួន​៥០០​នាក់ ក្នុង​វិញ្ញាសា​រត់​ចម្ងាយ​៣០១៥​ម៉ែត្រ។

លោក លុយ សុខុម មាន​ស្រុក​កំណើត​នៅ​ទី​រួម​ខេត្ត​កំពង់ចាម ក្នុង​គ្រួសារ​មន្ត្រី​រាជ​ការ​នៅ​សម័យ​សង្គម​រាស្ត្រ​និយម ហើយ​លោក​មាន​និស្ស័យ​ចូល​ចិត្ត​លេង​កីឡា​តាំង​ពី​ក្មេង​មក​ដូច​ជា កីឡា​រត់​ចម្ងាយ ហែល​ទឹក និង​ប្រណាំង​កង់​ជា​ដើម​។ លោក​បាន​ចូល​រួម​ក្នុង​សកម្ម​ភាព​កីឡា​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៥៤​មក។ លោក​តា លុយ សុខុម បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​៖«​ខ្ញុំ​បាន​ចូល​ហ្វឹក​ហាត់​កីឡា​ជិះ​កង់​ជា​លើក​ដំបូង​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥៣ ក្នុង​ខេត្ត​កំពង់ចាម​ជា​មួយ​លោក​គ្រូ​ឈ្មោះ ប៊ុន​នៅ។​ បន្ទាប់​មក ខ្ញុំ​បាន​ខិត​ខំប្រឹង​ប្រែង​រៀន និង​ហ្វឹកហាត់​អស់​ពី​កម្លាំង​កាយ​ចិត្ត​ ហើយ​ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ជាប់​ជា​កីឡា​ករ ​ប្រណាំង​កង់​ជម្រើស​ជាតិ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៥៩​ហើយ​ខ្ញុំ​បាន​បន្ត​មក​ហ្វឹក​ហាត់ ​ប្រមូល​ផ្តុំ​គ្នា​ជា​មួយ​កីឡា​ករ​ជម្រើស​ជាតិ​ដទៃ​ទៀត​នៅ​ទី​ក្រុង​ភ្នំពេញ»។

លោក លុយ សុខុម បានមាន​ប្រសាសន៍​រំឭក​ថា នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦០ លោក​បាន ចូល​រួម​ការ​ប្រកួត​កីឡា​ជិះ​កង់​ថ្នាក់​ជាតិ និង​បាន​ទទួល​មេ​ដាយ​មាស​ជា​លើក​ដំបូង​ក្នុង​ការ​ប្រណាំង​កង់​ចម្ងាយ​១៧៥​ គីឡូម៉ែត្រ ដោយ​នៅ​ពេល​នោះ សម្តេច​ព្រះ​ករុណា​នរោត្តម​សីហនុ ព្រះ​អង្គ​ប្រទាន​ដោយ​ផ្ទាល់​។

នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦១​ លោក​បាន​ចូល​រួម​ការ​ប្រកួត​ប្រណាំង​កង់​ថ្នាក់​អាស៊ី​នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន​។ ក្នុង​ចំណោម​កីឡាករ​ជាង​១០០​នាក់​មក​ពី​គ្រប់​ប្រទេស​នៅ​អាស៊ី​ កីឡាករ​សុខុម ទទួល​បាន​ចំណាត់​ថ្នាក់​លេខ​៤ ​វិញ្ញាសា​ឯកត្ត​ជន​ចម្ងាយ​១៧៤​គីឡូ​ម៉ែត្រ​។

នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦២ ​លោក​បាន​ចូល​រួម​ប្រកួត​ប្រណាំង​កង់​លក្ខណៈ​ជា​ក្រុម​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី ​ក្នុង​ចម្ងាយ​១៧០​គីឡូម៉ែត្រ​ជា​ក្រុម​ដោយ​ពេល​នោះ​ក្រុម​លោក ទទួល​បាន​ចំណាត់​ថ្នាក់​លេខ​៤។

នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧០​ ដល់​ចុង​ឆ្នាំ​១៩៧៤ ​លោក​ចូល​បម្រើ​ការងារ​នៅ​កង​រាជ​តម្រួត​មាន​តួនាទី​ជា​គ្រូ​បង្ហាត់ កីឡា​អត្ត​ពលកម្ម ​រហូត​ចូល​ក្នុង​របប​កម្ពុជា​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ខ្មែរ​ក្រហម​។

ក្រោយ​ថ្ងៃ​រំដោះ​៧​មករា ​ឆ្នាំ​១៩៧៩ ​លោក​បាន​ភៀស​ខ្លួន​ទៅ​ព្រំ​ដែន​ប្រទេស​កម្ពុជា​-ថៃ ​និង​មាន​វាសនា​បាន​ទៅ​រស់​នៅ​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​។ ​ការ​រស់​នៅ​លើ​ទឹក​ដី​អាមេរិក​មាន​សេរី​ភាព​គ្រប់​គ្រាន់​មែន​ ប៉ុន្តែ​ដោយ​ក្តី​នឹក​រឭក​ស្រុក​កំណើត​ និង​ទឹក​ចិត្ត​ស្រឡាញ់​វិស័យ​កីឡា ពិសេស​កីឡា​ប្រណាំង​កង់ លោក​ក៏​បាន​វិល​ត្រឡប់​មក​រស់​នៅ​កម្ពុជា​វិញ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៤​។

អតីត​ម្ចាស់​មេ​ដាយ​មាស​កីឡា​ប្រណាំង​កង់​រូប​នេះ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​៖ «សព្វ​ថ្ងៃ ​ខ្ញុំ​មាន​អាយុ​៧៥​ឆ្នាំ តែ​ខ្ញុំ​មាន​សុខ​ភាព​ល្អ អាច​ចូល​រួម​លេង​កីឡា​មហា​ជន​ដើម្បី​សុខភាព​បាន។ ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​ ខ្ញុំ​ជិះ​កង់​ចម្ងាយ​ពី​៨០ ​ទៅ​១០០​គីឡូម៉ែត្រ​ជា​លក្ខណៈ​ហាត់​ប្រាណ​ ប៉ុន្តែ​បើ​ចង់​ជិះ​ប្រឡង​ប្រណាំង​វិញ លោក​អាច​ជិះ​បាន​ក្នុង​ល្បឿន​ពី​៣៨ ទៅ​៤៥​គីឡូម៉ែត្រ​ក្នុង​មួយ​ម៉ោង»​។ ទោះ​បី​ជា​លោក​មាន​អាយុ​ច្រើន​ដូច​នេះ​ក្តី ប៉ុន្តែ​រូប​លោក​នៅ​តែ​បន្ត​ការ​ប្រណាំង​របស់​លោក​ជានិច្ច។

ទាក់​ទង​ទៅ​នឹង​ជីវភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​លោក ​លុយ សុខុម ​បាន​ប្រាប់​ថា ​លោក​មាន​ជីវភាព​ធម្មតា​ ដោយ​សារ​មាន​កូន​៤​នាក់​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ ហើយ​សព្វ​ថ្ងៃ​លោក​គឺ​ជា គ្រូ​បង្ហាត់​កីឡា​ប្រណាំង​កង់​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​នៅ​មន្ទីរ​អប់រំ យុវ​ជន និង​កីឡា​ខេត្ត​កំពង់ចាម និង​នៅ​ភ្នំពេញ​ផង​ដែរ​៕

ចម្លងទាំងស្រុងពី ភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍៖ លុយ សុខុម ម្ចាស់មេដាយមាសប្រណាំងកង់ទសវត្ស​រ៍ឆ្នាំ១៩៦០

Categories: ព័ត៌មាន | ពាក្យ​គន្លឹះ៖ , , , , | បញ្ចេញមតិ

ព័ត៌មាន៖ អតីតជើងឯកប្រណាំងកង់ យី យុង


ចុះផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ៖ 21/04/2022 – ដោយ៖ អេង គីមហុង

រក្សាសិទ្ធ៖ ខៀវ សុភ័ក្រ (Kevin Cam)

អតីតកីឡាករជើងឯកប្រណាំងកង់នាទស្សវត្សឆ្នាំ១៩៦០ លោក យី យុង បានបង្ហាញអារម្មណ៍សោកស្ដាយដែលគ្មានឱកាសចែករំលែកបទពិសោធន៍បង្ហាត់បង្រៀនដល់យុវជនជំនាន់ក្រោយដែលស្រឡាញ់វិស័យកីឡាផ្នែកប្រណាំងកង់។​ នៅក្នុងវ័យ៨១ឆ្នាំ លោក យី យុង បានអះអាងថា លោកគ្មានឱកាសព្រោះឱកាសមិនត្រូវបានគេផ្ដល់ឲ្យ គួបផ្សំបញ្ហាសុខភាពដែលបន្សល់ទុកកាលពីអតីតកាល។​ អាជីពរបស់លោកត្រូវបានកប់ទុកចោលតាំងពីឆ្នាំ១៩៧៥ដល់បច្ចុប្បន្ន។ បច្ចុប្បន្នលោកត្រឹមអង្គុយចង់ស្រមៃក្លាយជាគ្រូបង្វឹក តែការពិតនៅឆ្ងាយដោយសារជើងធ្លាប់តែធាក់កង់ ប្រែជាធាក់លែងបាន ដើរក៏លែងរួច ចុងក្រោយនៃជីវិតបានអង្គុយនៅមួយកន្លែង។

ស្ដាប់បទយកការណ៍ទាំងមូល៖ RFI: អតីតជើងឯកប្រណាំងកង់ទស្សវត្ស៦០ លោក យី យុង សោកស្ដាយដែលគ្មានឱកាសចែករំលែកបទពិសោធន៍ដល់យុវជនជំនាន់ក្រោយ

Categories: ព័ត៌មាន | ពាក្យ​គន្លឹះ៖ , , , , | បញ្ចេញមតិ

រូបថតដ្រូន កំពង់ចម្លងជីហែ


យូរណាស់ដែរហើយ ដែលខ្ញុំខានបានឆ្លងតាមកំពង់ចម្លងជីហែ-កោះសូទិន (អានប្រកាសកាលពី១០ឆ្នាំមុន)។ គិតៗទៅពេលវេលាពិតជាលឿនមែន! មួយរយៈនេះ ដោយសារទំនេរក៏រកមើល​រូប​ចាស់ៗ ទើប​ឃើញ​រូបថតពីលើអាកាសដែលខ្ញុំទើបថតកាលពីខែមិនា ឆ្នា២០២២ នេះ។ ខ្ញុំមានដាក់បង្ហាញ៥សន្លឹកដូចខាងក្រោម៖

កំពង់ចម្លងជីហែ

ផ្សារជីហែ

វត្តជីហែ

ផ្សារជីហែ

សាឡាង

Categories: កម្រង​រូបភាព | ពាក្យ​គន្លឹះ៖ , , , , , , | បញ្ចេញមតិ

ព័ត៌មាន៖ អតីតអ្នកចម្រៀងជំនាន់ខ្មែរក្រហម


អ្នកស្រី សាន យឿន អតីតអ្នកចម្រៀងជំនាន់ខ្មែរក្រហមដែលនៅមានជីវិត

ដោយ៖ ឃុត សុភចរិយា, 09 August 2022

កំពង់ចាម៖ អស់​រយៈពេល​ជាង​ ៤០​ ឆ្នាំ អ្នកចម្រៀង​ស្រី​នៃ​របប​ខ្មែរក្រហម​ដ៏​ល្បីល្បាញ​ម្នាក់ បានរស់នៅ​យ៉ាង​ស្ងប់​​ស្ងៀម​ជាមួយ​មុខរបរ​ធ្វើស្រែ​ចម្ការ​ផ្សំ​​គ្នា​ជាមួយ​ជំនាញ​ចាប់​សរសៃ​ដ៏​សា​ម​ញ្ញ ដោយ​លែង​នឹកនា​ពី​អាជីព​ជា​អ្នកចម្រៀង​ដែល​ជួយ​ឱ្យ​គាត់​រក្សា​ជីព​​ជន​ពី​ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​ដោយ​ក្រុម​អាវខ្មៅ​នៃ​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​។​

ថ្វីបើ​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ក្ដី ស្ត្រី​ដែលមាន​សម្បុរ​ខ្មៅ​ស្រអែម និង​ស្នាម​ជ្រីវជ្រួញ​នៅលើ​ផ្ទៃមុខ បាន​អង្គុយ​យោលអង្រឹង​​ ក្មេងប្រុស​ម្នាក់ ដែល​ចង​ពីលើ​គ្រែ​តូច​មួយ​នៅក្រោម​ផ្ទះ​របស់គាត់​ដែលមាន​ប្រក់​ក្បឿង​ ១ ​កំណាត់​មុខ និង​ប្រក់​ស័​ង្ក​សី​នៅ​កំណាត់​ក្រោយ បាន​បន្លឺ​សំនៀង​យ៉ាង​គ្រលួច​បំពេរ​ក្មេងប្រុស ​ដែល​កំពុង​ស្រែកយំ​នោះ​ឱ្យ​ស្ងប់ស្ងាត់ ហើយ​គេង​លង់លក់​យ៉ាង​ស្កប់ស្កល់​។

«​ឱ​កូន​មាសម្ដាយ កូនប្រុស​ចាំ​ស្ដាប់​ម្ដាយ​នឹង​រ៉ាយរ៉ាប់​សព្វ​ដល់​អ្នក​ថ្លៃ ពុក​ក៏​ផ្ដែផ្ដាំ​កូន​ចាំ​រាល់ថ្ងៃ ចាំ​ ១ ​ជីវី កុំបី​ភ្លេច​ឡើយ​។ កូនៗ​សព្វថ្ងៃ​បាន​ក្ដី​សុខា​ក្រោម​ទង់​កម្ពុ​ជាថ្មី​សន្លាង​ហើយ​…»​។ ម្ដង​ហើយ​ម្ដងទៀត ស្ត្រី​វ័យ​ ៦៧​ ឆ្នាំ ដែល​រស់នៅ​ក្នុងភូមិ​ ៦ ឃុំ​ព្រែក​តាន​ង់ ស្រុក​កោះសូទិន ខេត្តកំពង់ចាម គឺ​​អ្នកស្រី សាន យឿន បានចៀ​ង​បំពេរ​ចៅប្រុស​របស់គាត់​ដែលមាន​អាយុ​ ២០ ​ខែ ខណៈ​ឪពុកម្ដាយ​របស់​វា កំពុង​ជាប់​កិច្ចការងារ​នៅឯ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​។

​ចម្រៀង​ដែល​អ្នកស្រី យឿន ច្រៀង​​បំពេរ​ចៅប្រុស​របស់គាត់​នោះ​មាន​ចំ​​ណង​ជើង​ថា «​សូម​កូនៗ​កុំ​ភ្លេច​ឈាម​​ស្រស់​របស់​យុទ្ធ​មិត្ត​យើង​ឱ្យសោះ​!»​។ វា​គឺជា​ចម្រៀង​ ១​ ក្នុងចំណោម​ចម្រៀង​ជាង​ ៣០០ ​បទ ដែល​ត្រូវបាន​ប្រព័ន្ធ​ឃោសនាការ​នា​សម័យ​ប៉ុលពត (១៧ ​មេសា ១៩៧៥ ដល់​ ៧​ មករា ​១៩៧៩) បានរៀបចំ​និពន្ធ​ចងក្រង និង​ផលិត​ឡើងជា​កាសែត​ម៉ាញ៉េ សម្រាប់​យក​​ទៅ​ចាក់ផ្សាយ​នៅតាម​ការដ្ឋាន​ជីក​ប្រឡាយ លើក​ទំនប់ និង​នៅតាម​វាលស្រែ​​នៅ​ទូទាំងប្រទេស​កម្ពុជា​ក្នុងសម័យ​​កាលនោះ ដែល​មនុស្ស​ក្មេង​ចាស់ ប្រុស​ស្រី ត្រូវបាន​បង្ខំ​ឱ្យធ្វើ​ការ​ដូចជា​សត្វ​ធាតុ​។

​បច្ចុប្បន្ន បទ​ចម្រៀង​ក្នុងសម័យ​ខ្មែរ​ក្រហម​ទាំងអស់ ជាពិសេស​បទ​ចម្រៀង​ខាងលើនេះ មាន​មនុស្ស​តិច​ណាស់ ដែល​បាន​ស្ដាប់ឮ និង​ឃើញ​ម្ចាស់​​សំនៀង​ដើម​របស់​វា​ដោយផ្ទាល់​ភ្នែក ហើយក៏​មិនដឹងថា អ្នក​ច្រៀង​បទ​ចម្រៀង​មួយ​នេះ​មានឈ្មោះ​អ្វី​នោះដែរ​។ មនុស្ស​មួយចំនួន​បាន​ស្ដាប់​វា​តាម​​រយៈ​ការ​ទស្សនា​ភាពយន្ត​ឯកសារ​នៅក្នុង​កម្មវិធី​ផ្សព្វផ្សាយ​អប់រំ ស្ដីពី​ការស្វែងយល់​ពីរ​បបក​ម្ពុ​ជា​ប្រជា​ធិ​ប​តេ​យ្យ ដែល​រៀបចំ​ដោយ​មជ្ឈមណ្ឌល​​ឯកសារ​កម្ពុជា ហើយ​ខ្លះទៀត​បាន​ស្ដាប់​វា​តាម​ប្រព័ន្ធ YouTube ឬ​នៅតាម​ហាង​កាហ្វេ​មួយចំនួន​នៅក្នុង​រាជធានី​​ភ្នំពេញ​។

​ថ្វីបើ​អ្នកស្រី យឿន មាន​អាយុ​ ៦៧ ​ឆ្នាំ ប៉ុន្តែ​សំនៀង​របស់គាត់​នៅ​ពីរោះ ហើយ​ដូចគ្នា​ស្ទើរ​ទាំងស្រុង​ជាមួយនឹង​សំ​​នៀង​ដើម​របស់​អ្នកចម្រៀង​ស្រី ដែលមាន​វ័យ​ជាង ​២០ ​ឆ្នាំ​ម្នាក់ ​នៅក្នុង​សម័យ ​ប៉ុល ពត ដែល​ច្រៀង​បទ​ចម្រៀង​
«​សូម​កូនៗ​កុំ​ភ្លេច​ឈាម​ស្រស់​របស់​យុទ្ធ​មិត្ត​យើង​ឱ្យសោះ​!» រួមគ្នា​ជា​មួយ​អ្នកចម្រៀង​ប្រុស​ម្នាក់​ក្នុងសម័យ​​កាលនោះ​។

​អ្នកភូមិ​របស់គាត់​ជាច្រើន​មានការ​​ភ្ញាក់ផ្អើល​យ៉ាងខ្លាំង ខណៈ​បាន​ស្ដាប់ឮ​គាត់​ច្រៀង​បំពេរ​ចៅ​របស់គាត់​ម្ដងៗ ហើយ​នាំគ្នា​សរសើរ​គាត់​ថា «​ច្រៀង​បាន​​ពីរោះ ដូចជា​ម្ចាស់​ដើម​!»​។ ការពិត ម្ចាស់​សំនៀង​បទ​នេះ គឺជា​រូបគាត់​ផ្ទាល់​តែម្ដង​។

​ក្នុងជំនួប​ផ្ដល់​បទ​សម្ភាស​ផ្ទាល់​ជា​មួយ​ ភ្នំពេញ ​ប៉ុស្តិ៍​ កាលពី​ខែ​មុន អ្នក​ស្រី សាន យឿន បាន​ទម្លាយ​អាថ៌​​កំបាំង​ជាច្រើន​អំពី​ជីវភាព​រស់នៅ​របស់គាត់​ក្នុងសម័យ​ខ្មែរក្រហម​ ដែល​ពោរ​​ពេញ​ដោយ​ការកាប់សម្លាប់ និង​ការធ្វើ​ទារុណកម្ម​ដ៏​សាហាវព្រៃផ្សៃ​បំផុត​ដែល​មនុស្ស​ប្រមាណ​ជាង ​៤ ​លាន​នាក់ ​ដែល​នៅ​រស់រានមានជីវិត​ពី​របប​ដ៏​យង់ឃ្នង​នេះ​ គឺជា​សាក្សី​រស់​សម្រាប់​បង្ហាញ ​ឬ​បរិយាយ​ពី​ការពិត​ប្រាប់​ដល់​កូនចៅ​របស់​ពួកគេ​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន ក៏ដូចជា​មនុស្ស​ក្នុង​ពិភពលោក​ទាំង​​មូល​បានដឹង​។​

​អ្នកស្រី​បាន​និយាយថា​៖ «​នៅ​ចុងឆ្នាំ ​១៩៧៣ ខ្ញុំ​ត្រូវបាន​ថ្នាក់ដឹកនាំ​នៃ​ក្រុម​​ចលនា​ខ្មែរ​រំដោះជាតិ​ (​ក្រុម​ចលនា​ខ្មែរក្រហម​) ​ជ្រើសរើស​ឱ្យចូល​បម្រើ​ក្នុង​វិស័យ​សិល្បៈ ដែល​ពេលនោះ​ខ្ញុំ​ទើបតែ​អាយុ​ ១៧ ​ឆ្នាំ​ប៉ុណ្ណោះ​»​។​

​បើតាម​អ្នកស្រី យឿន នៅក្នុង​ចុងឆ្នាំ ​១៩៧៣ និង​ដើមឆ្នាំ ​១៩៧៤ ប្រទេស​​កម្ពុជា ១ ​ផ្នែក ត្រូវបាន​គ្រប់គ្រង​ដោយ​កងកម្លាំង​ចលនា​ខ្មែរ​រំដោះជាតិ​ ឬ​ខ្មែរក្រហម​ដែល​ប្រឆាំងនឹង​រដ្ឋា​ភិ​បាល​គ្រប់គ្រង​ដោយ​លោក​សេនា​​ប្រមុខ លន់ នល់។ ក្នុងនោះ​ទឹកដី​នៃ​ស្រុក​កោះសូទិន ដែលជា​ស្រុកកំណើត​របស់​អ្នកស្រី ក៏​ត្រូវបាន​គ្រប់គ្រង​ដោយ​ក្រុម​កម្លាំង​ចលនា​ខ្មែរ​រំដោះ​​ជាតិ​នេះ​ផងដែរ​។

​ក្រោយពី​បានជ្រើសរើស​រួច​បាន​ប្រមាណ ​១ ​ខែ អ្នកស្រី​ត្រូវបាន​បញ្ជូន​ទៅកាន់​ស្រុក​ស៊ីធរ​កណ្ដាល ខេត្ត​ព្រៃ​វែង ដើម្បី​ចូលរួម​សិក្សា​បន្ថែម​ជាមួយ​ក្រុម​សិល្បករ និង​សិល្បការិនី​ជាច្រើន​នាក់​ទៀត​ ដែល​ត្រូវបាន​ជ្រើសរើស​មកពី​តំបន់​ភូមិភាគ​បូព៌ា​។ ​នៅ​ទីនោះ​អ្នកស្រី​ត្រូវបាន​គេ​ឱ្យឈ្មោះ​ថ្មី​ថា​សម​​មិត្ត​នារី ​«​ស៊ីម​»​។​

​មិនមែន​មានតែ​អ្នកស្រី​នោះទេ ដែល​ត្រូវបាន​កម្មាភិបាល​ខ្មែរក្រហម​នៃ​តំបន់​រំដោះ​នោះ​ប្ដូរ​ឈ្មោះ​ថ្មី​ឱ្យ ក្រុម​សិល្បៈ​ទាំងអស់ ដែល​ត្រូវបាន​បញ្ជូន​ទៅដល់​ជំរំ​ថ្មី​នោះ​សរុប​ជាង ​១០០ ​នាក់ ក្នុងនោះ​មាន​ស្រី ​៣០ ​នាក់ គឺ​ត្រូវបាន​គេ​ផ្ដល់​ឈ្មោះ​ថ្មី​ឱ្យ​ទាំងអស់​។ ​អ្នកស្រី យឿន​ បាន​និយាយថា នៅពេលនោះ «​ខ្ញុំ​ក៏​មិន​​ដឹង​ពី​មូលហេតុ ដែល​គេ​ប្ដូរ​ឈ្មោះ​របស់​ពួកយើង​បែប​នោះដែរ​?»​។ ​ប៉ុន្តែ​ក្រោយពី​ថ្ងៃ​រំដោះ​ ៧​ មករា ១៩៧៩​ ទើប​អ្នកស្រីបានដឹង​ពី​មូលហេតុ​នេះ គឺ​ក្រោយពី​ឪពុកម្ដាយ​របស់គាត់​បា​ន​ប្រាប់ថា នៅក្នុង​ឆ្នាំ​ ១៩៧៥ ឪពុកម្ដាយ​របស់គាត់​បាន​សួរ​កម្មាភិបាល​ខ្មែរក្រហម​មួយចំនួន​ពី​ដំណឹង​របស់គាត់ ប៉ុន្តែ​គ្មាន​នរណាម្នាក់​បាន​ស្គាល់​នោះទេ​។

​អ្នកស្រី​និយាយថា​៖ «​ការពិត​គេ​ប្ដូរ​ឈ្មោះ​យើង គឺ​ដើម្បី​កុំឱ្យ​ឪពុកម្ដាយ​ឬ​សាច់ញាតិ​របស់​យើង​បាន​ស្គាល់ និង​ដឹង​ពី​ស្ថានភាព​ដ៏​អាក្រក់ ដែល​ពួក​យើង​កំពុង​ប្រឈម​នាពេលនោះ​។ ព្រោះ​ក្រៅពី​ហាត់​ច្រៀង និង​សម្ដែង​សិល្បៈ​នៅពេល​ថ្ងៃ ពួកយើង​ត្រូវបាន​គេ​ឱ្យទៅជួយ​ជញ្ជូន​គ្រាប់​ឱ្យ​កង​កម្លាំង​ចលនា​រំដោះជាតិ​ខ្មែរ នៅ​ពេលយប់​ដើម្បី​ប្រយុទ្ធ​តតាំង​ជាមួយ​ពួក​​ទាហាន លន់ នល់​»​។​

​អ្នកស្រី​បន្តទៀតថា ក្រោយពី​រដ្ឋា​ភិ​​បាល លន់ នល់ ត្រូវបាន​ផ្ដួលរំលំ​នៅក្នុង​ថ្ងៃ ​១៧ ​មេសា ឆ្នាំ​ ១៩៧៥ ក្រុម​របស់​អ្នកស្រី ត្រូវបាន​គេ​បំបែក​ទៅតាម​តំបន់​ភូមិភាគ​ផ្សេងៗ​គ្នា​។ សំណាងល្អ អ្នកស្រី​មិនត្រូវ​បាន​ផ្លាស់​ទៅ​កន្លែង​ថ្មី​ទៀត​នោះទេ គឺ​បន្ត​ហ្វឹក​​ហ្វឺ​ន​ការសម្ដែង និង​ច្រៀង​ចម្រៀង​​ប្រពៃណី និង​សម័យ​។

​នៅក្នុង​រដូវរំហើយ​នា​ឆ្នាំ ​១៩៧៧ ពេល​អ្នកស្រីត្រូវបាន​កម្មាភិបាល​ខែ្មរ​​ក្រហម បញ្ជូនទៅ​សម្ដែង​ល្ខោន​នៅ​ស្រុក​ជើងព្រៃ ខេត្តកំពង់ចាម អ្នកស្រី​បាន​ប្រទះ​ឪពុកមា​របស់​អ្នកស្រី ដែលជា​គ្រូ​ល្ខោន និង​ជាជាង​គំនូរ​ដ៏​ល្បី​ប្រចាំ​ស្រុក​កោះសូទិន​កាលពី​សម័យ​​សង្គមរាស្ត្រនិយម​។ ប៉ុន្តែ​ថ្ងៃនោះ វា​ជា​ថ្ងៃ​រីករាយ​លាយឡំ​នឹង​ក្ដី​រន្ធត់​ជា​ពន់​​ពេក​នៅក្នុង​ជីវិត​របស់​អ្នកស្រី ដែល​មិនអាច​បំភ្លេចបាន​។​

«​ពេល​ប្រទះឃើញ​ឪពុកមា​ខ្ញុំ​ដំបូង ខ្ញុំ​មាន​អារម្មណ៍​រំភើបចិត្ត​ណាស់ ខ្ញុំ​បាន​ស្ទុះ​រត់ទៅរក​គាត់ ប៉ុន្តែ​មិនទាន់​ទៅដល់​គាត់​ផង ស្រាប់​តែមាន​ឈ្លប​ ២-៣​ នាក់ បាន​ចាប់​អូស​គាត់​ហើយ​វាយ​ទាត់​ធាក់​រហូត​ធ្លាក់ឈាម​តាម​មាត់​។ បន្ទាប់មក​ពួកគេ​ក៏បាន​ចាប់គាត់​ដាក់​លើ​រទេះគោ​ហើយ​ដឹកចេញទៅ​បាត់​»​។​អ្នកស្រី​យឿន​បាន​និយាយ​បន្តថា​៖ «​ពេលនោះ​ខ្ញុំ​មាន​អារម្មណ៍​តក់​ស្លុត​ខ្លាំងណាស់ ព្រោះ​ខ្ញុំ​មិនដែល​ឃើញ​​ក្រុម​កងឈ្លប​បដិវត្ត​ន៍​ធ្វើបែបនេះ​ទៅលើ​ប្រជាជន​ឡើយ ចាប់តាំងពី​ឆ្នាំ​ ១៩៧៣ ​មក​»​។​

​ក្រោយពី​ជួប​រឿង​បែប​នោះ​ផ្ទាល់​​ភ្នែក អ្នកស្រី យឿន ដែល​កាលនោះ​ពួក​ខ្មែរក្រហម​ហៅថា សម​មិត្ត​នារី «​ស៊ីម​» បាន​ព្យាយាម​រក​មធ្យោបាយ ដើម្បី​គេចចេញ​ពី​ក្រុម​សិល្បៈ ហើយ​ដើរ​ស្វែងរក​ឪពុកម្ដាយ​បងប្អូន​របស់ខ្លួន​។ ទីបំផុត​នៅ​យប់​ ១ ខណៈ​មេឃ​កំពុងមាន​ភ្លៀងខ្យល់​យ៉ាងខ្លាំង អ្នក​ស្រី​បាន​រត់​ចេញពី​ជំរំ​សិល្បៈ ហើយ​​ធ្វើដំណើរ​ទៅ​ភូមិកំណើត​ក្នុងស្រុក​​កោះសូទិន ខេត្តកំពង់ចាម ដោយ​បន្លំ​ខ្លួន​ជា​កសិករ​។​

​អ្នកស្រី​បន្ថែមថា​៖ «​ខ្ញុំ​ធ្វើដំណើរ​៣​ថ្ងៃ ទើប​ដល់ផ្ទះ​ឪពុកម្ដាយ​ខ្ញុំ​នាពេល​​ព្រលប់ ពួកគាត់​មានការ​ត្រេកអរ​​ណាស់ ហើយ​ប្រាប់​ខ្ញុំ​ថា កុំ​ចេញ​ទៅណា​ទៀត ហើយ​ថា ក្រុមគ្រួសារ​របស់​ឪពុកមា​របស់ខ្ញុំ ត្រូវ​ពួក​កងឈ្លប​នាំយកទៅ​សម្លាប់​អស់ហើយ​»​។​

​ចាប់តាំងពី​ថ្ងៃ​នោះមក អ្នកស្រី យឿន បាន​សម្ងំ​រស់នៅ​ដោយ​លួចលាក់​នៅក្នុង​ផ្ទះ​ជាមួយ​ជីដូន​ចាស់​រហូតដល់​ថ្ងៃ​​រំដោះ​ ៧​ មករា ឆ្នាំ​ ១៩៧៩ ទើប​ចេញមក​បង្ហាញមុខ​ជាថ្មី ប៉ុន្តែ​មិន​ចូលរួម​បម្រើ​ការងារ​ក្នុង​វិស័យ​សិល្បៈ​ឡើយ​។ នៅក្នុង​ឆ្នាំ​ដដែល​នោះ អ្នកស្រី​ក៏បាន​សម្រេចចិត្ត​រៀបការ​ជាមួយ បុរស​ជា​យោធា​ម្នាក់ ឈ្មោះ សុខ ម៉ៅ ជា​អ្នក​​រស់នៅ​ស្រុក​ភ្នំក្រវាញ ខេត្តពោធិ៍សាត់ ហើយ​បាន​បង្កើត​ក្រុមគ្រួសារ​ដ៏​ធំ​មួយ ដោយមាន​កូន​ ៩ ​នាក់​ (​ប្រុស​ ៣ ស្រី​ ៦​នាក់​)​។ នៅក្នុង​ឆ្នាំ ​២០០៣ អ្នកស្រី យឿន បានសម្រេច​ចិត្ត​លែងលះ​ជា​​មួយ លោក សុខ ម៉ៅ ហើយ​ទ្រាំ​រស់​ចិញ្ចឹម​កូន​ទាំង ​៩ ​នាក់​តែម្នាក់ឯង ជា​មួយ​ការប្រកបមុខរបរ​ធ្វើស្រែ​ចម្ការ និង​ការចាប់​សរសៃ​។

​ថ្វីបើ​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ក្ដី អ្នកស្រី​ពុំដែល​អប់រំ​កូនៗ​ឱ្យ​ស្អប់​ប្ដី​របស់គាត់ ដែល​ត្រូវជា​ឪពុក​របស់​កូនៗ​គាត់​ឡើយ​។ បច្ចុប្បន្ន កូនៗ​របស់គាត់​បាន​រៀបការ ប្រពន្ធ​-​ប្ដី ចំនួន ​៨ ​នាក់​ហើយ​។ ប៉ុន្តែ​គ្មាន​នរណាម្នាក់ មាន​អាជីព​ជា​អ្នក​ចម្រៀង​នោះទេ​។

​បើតាម​អ្នកស្រី យឿន ក្នុង​របប​ខ្មែរ​​ក្រហម អ្នកស្រី​បាន​ច្រៀង​ចម្រៀង ដែល​ខាង​កម្មាភិបាល​នៃ​ក្រសួង​ឃោស​​នា​ការ និង​សិល្បៈ និពន្ធ​យកមក​ឱ្យ​គាត់​ច្រៀង​សរុប​ប្រមាណ​ ២០០​ បទ​។ ក្នុងនោះ​បទ​ខ្លះ​គាត់​ច្រៀង​ម្នាក់ឯង បទ​ខ្លះទៀត​ច្រៀង​ជា​ពួក និង​បទ​ខ្លះទៀត ច្រៀង​ជាមួយ​អ្នកចម្រៀង​ជា​បុរស ដូចជា​បទ «​សូម​កូនៗ​កុំ​ភ្លេច​ឈាម​ស្រស់​របស់​យុទ្ធ​មិត្ត​យើង​ឱ្យ​​សោះ​! អក្ខរា​កូនៗ ប្ដេជ្ញា​រៀនសូត្រ​វីរភាព​របស់​ប្រជាជន​កម្ពុជា ដ៏​មហា​​អស្ចារ្យ​…​និង​បទ​សូម​កូនៗ​ចងចាំ​ប្រ​ពៃ​ណី​បដិវត្តន៍​យើង​ជា​រៀងរហូត​»​។ ក្រៅពី​ច្រៀង​ចម្រៀង​ថត​ដាក់​នៅក្នុង​កាសែត​ម៉ាញ៉េ​ហើយ​នោះ គាត់​បានចេញ​សម្ដែង​តាម​បណ្ដា​ខេត្ត​មួយចំនួន​ក្នុង​តំបន់​ភូមិភាគ​បូព៌ា​ចំនួន​ជាង​ ៣០០​ កន្លែង ដោយមាន​ទាំង​ការសម្ដែង​ជា​ល្ខោន​យីកេ និង​អា​យ៉ៃ ផងដែរ​។​

«​អារម្មណ៍​របស់ខ្ញុំ​នៅពេលនោះ​ គឺ​សប្បាយចិត្ត​ខ្លាំងណាស់​ដោយ​គិតថា​ការ​ទះដៃ និង​យំ​ស្រែក​របស់​ប្រជាជន​ដែល​បានមក​ទស្សនា​ការសម្ដែង​របស់ខ្ញុំ ពួកគាត់​រំភើប និង​រំជួលចិត្ត ទៅលើ​សាច់រឿង​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​សម្ដែង​»​។​

​អ្នកស្រី យឿន បាន​និយាយថា​៖ «​ប៉ុន្តែ​ដល់ពេល​ឥឡូវនេះ ខ្ញុំ​គិតថា ពួក​​គាត់​ទះដៃ និង​យំ​ស្រែក​នាពេលនោះ​គឺ​ចង់​ចំអក​មកឱ្យ​ខ្ញុំ​តែប៉ុណ្ណោះ ព្រោះ​ជីវភាព​អ្នកមូលដ្ឋាន គឺ​លំបាក​ខ្លាំងណាស់ ថែមទាំង​គ្មាន​អាហារ​បរិភោគ​គ្រប់គ្រាន់​ដូចជា ពួកយើងខ្ញុំ​ជា​សិល្បៈ​នោះឡើយ​»​។

​នេះ​ជា​អ្វីដែល​អ្នកស្រី យឿន និយាយថា គាត់​សុខចិត្ត​រស់នៅក្នុង​អាជីព​ថ្មី ជា​កសិករ និង​ជា​អ្នក​ចាប់​សរសៃ ប្រសើរ​ជាង​ធ្វើជា​អ្នកសិល្បៈ​ដែល​បម្រើ​មនោ​​គម​ន៍​វិជ្ជា​នយោបាយ​របស់​ក្រុម​បដិវត្តន៍​ណាមួយ​ផ្សេងទៀត​ទាំង​ងងឹតភ្នែក​ស្រស់ ដូច​កាលពី​អតីតកាល​៕

ចម្លង​ចេញទាំងស្រុងពី ភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍៖ អតីត​អ្នកចម្រៀង​ខ្មែរក្រហម​រំឭក​រឿង​ដើម ខណៈ​បច្ចុប្បន្ន​ជា​កសិករ​ថែមរ​បរចាប់​សរសៃ​

*** តាមការសាកសួរអ្នកដែលធ្វើការទាក់ទងនឹងរឿងខ្មែរក្រហម គេបានបញ្ជាក់ថា គាត់មិនមែនជាម្ចាស់ដើមនៃបទចម្រៀងខាងលើនោះទេ ពីព្រោះមិនមែនមានតែគាត់ម្នាក់ដែលគេឱ្យច្រៀង គឺមានអ្នកចម្រៀងតាមតំបន់រំដោះផ្សេងៗគ្នា។

Categories: ព័ត៌មាន | ពាក្យ​គន្លឹះ៖ , , | បញ្ចេញមតិ

រូបថតហ្វីលនៅប្រាសាទនគរបាជ័យ


រូបមួយចំនួនដែលលោកអ្នកឃើញនេះ មិនមែនជារូបចាស់ៗថត​តាំងពី​២០ឆ្នាំមុននោះអ្វីទេ គឺជារូបថតដែលខ្ញុំ​ថតនៅឆ្នាំ២០២២នេះឯង ដោយប្រើកាម៉េរ៉ា​ដែល​ប្រើហ្វីល។ ប្រសិនបើ​លោកអ្នកតាម​ដាន ប្លុកខ្ញុំ​មួយ​ទៀត លោកអ្នកនឹងឃើញ​ថាប្រមាណជាមួយឆ្នាំមកនេះ ខ្ញុំបាន​ងាក​មក​ថត​រូប​ហ្វីល​វិញ​ម្ដង (ខ្ញុំនៅតែប្រើ digital អញ្ចឹងពេល​ដែលត្រូវថតរូប​ច្រើន)។

រូបថតទាំងនេះថតដោយប្រើកាម៉េរ៉ាហ្វីលផលិតនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ ដោយក្រុមហ៊ុនជប៉ុន Yashica ដែលក្រុមហ៊ុនកំណត់ហៅថា Yashica FX-3 Super 2000 និងប្រើ lens ដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុនដែរគឺ YUS 135 mm f/2.8។ ចំពោះហ្វីលវិញ ប្រើជាប្រភេទហ្វីលដែលគេយកទុកថតកុន (motion picture film) ដែលមានតម្លៃថោកជាងតម្លៃហ្វីលរូបថតធម្មតា តែបែរជាថ្លៃនៅពេលលាង និងស្កេនវិញ (សព្វថ្ងៃ គេមិនមានផ្ដិតទៀតទេ កន្លែងទទួលគេលាងហ្វីលបន្ទាប់មកស្កេនជា file ផ្ញើមកយើងវិញ)។ ហ្វីលនេះជាប្រភេទហ្វីលសម្រាប់ថតពេលយប់ (200T) តែដល់ពេលយកមក​ថតពេលថ្ងៃអញ្ចឹង វាចេញរូបទៅជាបែកខៀវ ស្អាតច្បាស់ប្លែកភ្នែកម៉្យាងដែរ។

ចេតិយ និងតួវិហារនៃប្រាសាទនគរបាជ័យមើលពីខាងលិច

ចេតិយ និងតួវិហារនៃប្រាសាទនគរបាជ័យមើលពីខាងជើង

ផ្នែកនៃខ្លោងទ្វារខាងកើតដែលធ្វើពីថ្មភក់ និងថ្មបាយក្រៀម

ចម្លាក់នៅលើផ្ដែរ និងហោជាងផ្នែកខាងលិចនៃតួចេតិយថតតាមចន្លោះទ្វារនៃខ្លោងទ្វារចំនួន២នៅខាងលិច និងរូបចម្លាក់អប្សរនៅលើ​ជញ្ជាំងខ្លោងទ្វារខាងលិច។

ចម្លាក់រូបព្រះលោកេសូរ (តាមគម្ពីរហៅថា អវលោកិតេស្វរ) ជាព្រះពោធិសត្វតំណាងករុណាធម៌ ឆ្លាក់នៅលើហោជាងចំហៀងខាងជើង នៃខ្លោងទ្វារខាងលិច។ ព្រះភក្ត្រនេះទើបតែត្រូវជួសជុលនៅពេលថ្មីៗនេះដោយក្រុមការងារនៃក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ។

ព្រះលោកេសូរ

រូបថតទាំងអស់នេះថតនៅថ្ងៃទី០៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២!

Categories: កម្រង​រូបភាព | ពាក្យ​គន្លឹះ៖ , , , | 1 មតិ

រូបថតដ្រូន ក្រុង​កំពង់ចាម


កាល​ពី​ពីរ​ខែ​មុន បាន​ទៅស្រុក​ហើយ​បង្ហោះ​ដ្រូន​ម្ដង​ដែរ (អាច​អាននៅទីនេះ​បាន)។ ខែ​នេះ​ទៅម្ដង​ទៀត ប្លង់​ក៏​មិន​ខុស​គ្នា​ដែរ គ្រាន់តែ​ហ៊ាន​បង្ហោះ​ខ្ពស់​ជាង​មុន (ឡើងជិត​ដល់​កម្ពស់​៥០០​ម៉ែត្រ) និង​ហោះ​លើ​ផ្ទៃ​ទន្លេ​តែម្ដង។

ស្ពានគីហ្ស៊ូណា និងក្រុងកំពង់ចាម

ស្ពានកោះប៉ែន

វត្តដីដុះ ផ្សារ៧មករា និងភូមិរកា

ក្រោយផ្សារ៧មករា

វីដេអូបិទឆាក៖

Categories: កម្រង​រូបភាព, ផ្សេងៗ | ពាក្យ​គន្លឹះ៖ , , | បញ្ចេញមតិ

ប្រតិមាព្រះពុទ្ធសាសនានៅភ្នំត្រប់


ខាង​ក្រោម​នេះ​ជា​រូបភាព​ដែល​បំប្លែង​ពីអត្ថបទ​មួយ​ដែល​ខ្ញុំ​សរសេរ​ចុះ​ផ្សាយ​ក្នុង​ទស្សនាវដ្ដី​កម្ពុជសូរិយា​ ឆ្នាំទី៦ លេខ៣ បោះពុម្ព​ឆ្នាំ​២០២០ ទំព័រ៤១ ដល់៥២។ ចំពោះអត្ថបទមួយដែលមានរំឭកនៅកំណត់យោងលេខមួយ សូមចុច ប្រាសាទភ្នំត្រប់



Categories: រឿង​រ៉ាវ​អំពី​ខែត្រ​កំពង់ចាម, សៀវភៅ | ពាក្យ​គន្លឹះ៖ , , , , , , | 1 មតិ

រូបថតដ្រូន ក្រុង​កំពង់ចាម


ខ្ញុំ​ខាន​សរសេរ​នៅទីនេះ​យូរ​គ្រាន់ដែរ ព្រោះមិនបានទៅស្រុកសោះប្រមាណកន្លះឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ កាលពីអាទិត្យមុន ខ្ញុំសន្សំលុយ​កាក់​សេន​ខ្ញុំ​ទិញ​បាន​ដ្រូន DJI Mini 2 Combo តម្លៃគួរ​សម (អ្នកអានចង់ដឹង​ឆែក​រក​មើល​ខ្លួន​ឯង​ទៅ) ដែល​ខ្ញុំ​ប៉ង​ចង់បាន​តាំងពី​បី​បួន​ឆ្នាំមុន។ ទិញ​បាន​ មិន​ទាន់​ចេះ​ប្រើ​ មិនទាន់ចេះតម្លើង នៅ​ភ័យ​ៗ​ពេល​បង្ហោះម្ដង។ ដោយ​សារ​នៅភ្នំពេញ​ពិបាក​បង្ហោះ (ប្រសិនបើបើក GPS នៅ​កន្លែង​មួយ​ចំនួន​ដ្រូន​វាមិនឡើង​តែ​ម្ដង គឺគេបាន​ចង​ code ជាប់) ដូច្នេះខ្ញុំក៏​ឆ្លៀត​ជិះ​ម៉ូតូ​ទៅ​ស្រុក​កំណើត​ដើម្បី​បាន​បង្ហោះ​និង​ថត​រូប​ស្រុក​ភូមិ​ពីលើ​មេឃ​មក។ ផ្លូវឥឡូវស្រួលទៅស្រួល​មក​ទាំង​ផ្លូវ​លេ​ខ៦អា និងផ្លូវ​តាម​មាត់​ទន្លេ​។ ជាទូទៅ​ ខ្ញុំ​ជិះ​តាម​ផ្លូវ​មាត់​ទន្លេ​កាត់​ស្រុក​កង​មាស ដោយ​​បត់​តាម​​កន្លែង​ច្រមុះ​ជ្រូក​រកោរកោង ​ដែល​ចំណេញ​បាន​២០​គ.ម (ចម្ងាយ​សរុប​១០៥គ.ម.) ម៉្យាង​ផ្លូវ​ក៏​ស្ងាត់​ល្អ និង​មាន​វត្ត​ចំណាស់ៗ​មួយ​ចំនួន សម្រាប់អ្នក​បុរាណវិទ្យា​តូច​តាច​ដូច​រូប​ខ្ញុំ​ថត​រូប​ទុក។

និយាយ​ទៅ ទាក់ទង​និងរឿងថត​រូបនេះ ខ្ញុំថត​យូរ​ក្រែល​ដែល​ហើយ​តាំង​ពី​២០១១ (ខ្ញុំមិនចង់​ល្បីអីទោះ ព្រោះសមត្ថភាព​មាន​កម្រិត) ហើយគោល​ដៅ​របស់​ខ្ញុំ​គឺ ប្រាសាទ វត្ត​ ទេសភាព និងអ្នកស្រុក (ខ្ញុំអត់ចេះថត​រូប​ការ​ រូប​បង្ហាញ​ម៉ូត​អីទេ)។ ចំពោះ​ដ្រូន​នេះ​ គឺទិញ​ដើម្បី​ថត​ប្លង់​ប្រាសាទ​ពី​ខាង​លើ​ម្ដង ដើម្បី​បាន​ពិនិត្យ​ប្លង់​ជាក់​ស្ដែង​ដែល​អាច​សម្រួល​ដល់​ការ​សិក្សា (មិនដឹងពេល​ណា​បានសិក្សា​រួច)។ និយាយ​រឿងហ្នឹង ចេះ​តែ​មាន​អ្នក​នេះ​អ្នក​នោះ​មក​សរសើរ​ តែមិនដឹង​គេ​ចង់​បាន​អីឱ្យប្រាកដ ហាហាហា បើ​សរសើរ​ចឹង​ម៉េច​មិនជួយ​ផង ក្រែង​ថា​ស្រលាញ់​វប្បធម៌​ដែរ? ហើយបើ​អត្ថបទវិញសរសេរ​ឡើង​រាប់​រយ​ហើយខ្ញុំ យក​ជា​ការ​មិនកើតទាំងអស់ ចឹងបាន​គ្មាននរណា​គេ​ជួល​សរសេរ​ដាក់ វេបសាយ ល្បីៗ ដើម្បីបានលុយ​ទុក​ដើរ​លេង​ទៀត។ សរុបមកវិញ ចាយលុយ​ខ្លួនឯងទៅ ទើប​មិនឈឺ​ក្បាល​ហាល​ថ្ងៃ ព្រោះ​អ្នក​ខ្លះ​ធ្វើ​សរសើរ​ៗ​នោះ គ្មាន​ទៅ​របេះ​មួយ​រៀល​ចេញ​ទេ។

វត្តបទុមរតនៈដីដុះ

ស្ពានគីហ្ស៊ូណា

អតីតបឹងស្នាយ

ស្ពានកោះប៉ែន

ភូមិរការលើ

Categories: កម្រង​រូបភាព, ផ្សេងៗ | ពាក្យ​គន្លឹះ៖ , , | 2 មតិ

ព័ត៌មាន៖ របកគំហើញបុរាណវិទ្យាថ្មី នៅខេត្តកំពង់ចាម


នៅឆ្នាំ ២០០៦ កន្លងមកនេះ គេបានរកឃើញនៅភូមិស្តើងជ័យ ស្រុកជើងព្រៃ ខេត្តកំពង់ចាម ដែល ស្ថិតមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីទីក្រុងភ្នំពេញបច្ចុប្បន្ន នូវរូបចម្លាក់មួយចំនួននាសម័យមុនអង្គរ។

ចម្លាក់ទាំងនោះ ធ្វើអំពីសំរិទ្ធិ រួមមាន ព្រះពុទ្ធបដិមាខ្មែរនាសម័យមុនអង្គរ ៥អង្គ និងចម្លាក់ជាលក្ខណៈ ចិនពីរអង្គ។ មួយតំណាងព្រះពោធិសត្វ និងមួយទៀតតំណាងទ្វារបាល ឬអ្នកយាមទ្វារ ស្ថិតក្នុងរជ្ជ កាលសួយ ឬថាំង រវាងស.វទី ៦-៧ នៃគ.ស។

ក្រោយពីការជួសជុលរួចជាស្ថាពរ ចម្លាក់បុរាណទាំងប៉ុន្មានខាងលើនេះ ដែលសព្វថ្ងៃត្រូវបានរក្សាទុក ក្នុងសារមន្ទីរជាតិភ្នំពេញ ឆ្លុះបញ្ចាំងឲ្យយើងឃើញជ្រុងមួយនៃប្រវត្តិសាស្ត្រនៃអតីតព្រះរាជាណាចកម្ពុជា ដែលពីមុនគេពុំសូវដឹង ឮ ឡើយ។បើនិយាយម្យ៉ាងទៀត យើងអាចនិយាយបានថា បុរាណវត្ថុទាំងនោះ បានចូលរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ចំពោះចំណេះដឹង អំពីទំនាក់ទំនងរវាងខ្មែរ និងចិន នាសម័យមុន អង្គរ ដែលជាភាគច្រើន គេគ្រាន់តែដឹងតាមរយៈសំណេរដៃតែប៉ុណ្ណោះ។

ដូចទើបពោល ចំនួនព្រះបដិមាដែលគេបានរកឃើញ នៅភូមិស្តើងជ័យនោះ មានចំនួនទាំងអស់ ៧ ក្នុងនោះមានពីរជាសិល្បៈចិន ហើយ ៥ទៀត គឺជារបស់ខ្មែរនាសម័យមុនអង្គរ។ ចំពោះការកំណត់ កាលបរិច្ឆេទនៃចម្លាក់ចិន មានការលំបាកបន្តិច ព្រោះរូបទាំងពីរនោះមិនមានអាយុកាលដូចគ្នាទេ។ ព្រោះថា ព្រះរូបមួយដែលតំណាងព្រះពោធិសត្វស្ថិតក្នុងរជ្ជកាលសួយ ពោលគឺនៅស.វទី៦ នៃគ.ស ព្រះបដិមាទីពីរ ដែលជាចម្លាក់ទ្វារបាល មានអាយុកាលតិចជាបន្តិច ព្រោះស្ថិតក្នុងអន្តរកាលរវាង សន្តតិវង្សសួយ និងថាំង ពោលគឺរវាងស.វទី៦ និងទី ៧។

ក្នុងដំណើរបេសកម្មស្រាវជ្រាវខាងបុរាណវិទ្យាមួយទៅកាន់ទីក្រុងមុនអង្គរមួយ នាសម័យនគរភ្នំ ឈ្មោះអ៊ូថង នៅខេត្តសុផាន់បុរី នៅឆ្នាំ ១៩៦៧ លោកប័ស ស៊ឺលីយេ ក៏បានឃើញចម្លាក់ព្រះពោធិ សត្វដូចគ្នា និងចម្លាក់របស់យើងមួយអង្គដែរ ហើយចំពោះលោក ចម្លាក់នេះគឺស្ថិតក្នុងសម័យកាល នៃរាជវង្សសួយ។

រូបភាព ១-៤ : ព្រះពុទ្ធអង្គសំរិទ្ធិ កំពស់ ២៩ស.ម និង កំពស់ ១៤ ស.ម, ព្រះអវលោកេស្វរៈ កំពស់ ១៣ ស.ម និង ស្រីអារ្យមេត្រី កំពស់ ១៧ ស.ម សារមន្ទីរជាតិភ្នំពេញ (ឯកសារ Bunker & Latchford, Khmer Bronzes)

ចំណែកព្រះពុទ្ធបដិមាខ្មែរមុនសម័យអង្គរ យើងឃើញមានរូបសំណាក់ព្រះពុទ្ធអង្គសំរិទ្ធិ៣ (មួយមានកំពស់ ៣៩ស.ម ហើយពីរទៀត កំពស់ ២៩ស.ម និង ១៤ស.ម ដែលស្ថិតក្នុងឥរិយាបថឈរ) និងពីរទៀត ជារូប បែប មហាយាន មួយតំណាងព្រះអវលោកេស្វរៈ (១៣ស.ម) និងមួយទៀត រូបព្រះស្រីអារ្យមេត្រី (កំពស់ ១៧ស.ម)។

ជាអវសាន អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ គឺថា ដោយសារតែព្រះពុទ្ធបដិមាបុរាណទាំងនោះ ទាំងហិនយាន ទាំងមហា យាន ត្រូវបានរកឃើញនៅទីតាំងតែមួយ យើងអាចសន្និដ្ឋានបានថា ប្រព័ន្ធសាសនាខ្មែរ នា សម័យនោះ ជាជំនឿដែលមានលក្ខណៈសំយោគ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ស្តីពីចំណាស់របស់ព្រះពុទ្ធបដិមា ខ្មែរទាំងនោះ តាមការស្រាវជ្រាវ សិក្សាវិភាគ យើងអាចនិយាយបានថា ចម្លាក់បុរេ ឬមុនអង្គរទាំងនោះ យ៉ាងហោចណាស់ក៏ស្ថិតនៅពាក់កណ្តាលស.វទី ៧ នៃគ.សដែរ៕ (ម.ត្រាណេ)

អត្ថបទដើម៖ ខេមរវិទ្យា៖ របកគំហើញបុរាណវិទ្យាថ្មី នៅខេត្តកំពង់ចាម

Categories: ព័ត៌មាន | ពាក្យ​គន្លឹះ៖ , , , | បញ្ចេញមតិ

វត្ត​ពោធិវនារាមស្ពឺ


វត្ត​ពោធិវនារាម​ស្ពឺមានទីតាំងស្ថិតនៅ ភូមិ​ស្ពឺលិច ឃុំស្ពឺ ស្រុកចំការលើ ខេត្ត​កំពង់ចាម។ វត្ត​នេះ​ទំនងធ្វើលើ​ទីតាំង​ប្រាសាទចាស់ ពីព្រោះយើងឃើញ​មាន​សំណល់​ស៊ុម​ទ្វារ​ជា​ច្រើន និង​ផ្ដែរ​មួយ​ស្ថិត​នៅក្នុង​រចនាបថ​ព្រៃ​ក្មេងផង។ បើ​តាម​រូ​ប​ថត​ចាស់​មួយ​សន្លឹក​ដែល​យើង​មាន (នៅខាង​ក្រោម​បំផុត) កាល​ពី​ដើម​ទីតាំង​នេះ​មាន​ប្រាសាទ​ឥដ្ឋ​ចំនួន​ពីរ។ ចំពោះ​លក្ខណៈ​ប្រាសាទ​ឥដ្ឋ​ចំនួន​ពីរ​បែបនេះ (មិនមែន​បី) យើង​ឃើញ​មាន​នៅ​ច្រើន​កន្លែង​ដែរពោល​នៅ​ ប្រាសាទ​ព្រះធាតុនៅក្នុង​បន្ទាយ​ព្រៃនគរ, ប្រាសាទ​ស្រីនៅ​ស្រុក​កំពង់លែង, ប្រាសាទ​នាង​ខ្មៅ​ខេត្ត​តាកែវ, ប្រាសាទគោកចក និង​ប្រាសាទ​វត្ត​ព្រះ​ឥន្ទ​កោសិយ៍​នៅជិតអង្គរ ។ល។

ព្រះវិហារ​នេះ​មាន​រូបរាង​ស្អាត ឯ​ផ្នែក​ខាង​ក្នុង​មិន​មែន​គំនូរ​ទេ មាន​តែ​គំនូរ​ជា​ផ្កា​បែប​បារាំង​នៅ​ជិត​ក្បាល​សសរ។ នៅ​ផ្នែក​ខាង​ក្នុង​ព្រះវិហារ​នេះ​ក៏​មាន​ចារិក​ដែរ ខ្ញុំ​នឹង​បង្ហាញ​នៅ​ពេល​ក្រោយ​ទៀត​ បើ​មាន​ឱកាស។

នៅខាង​កើត​ព្រះ​វិហារ​មាន​ចេតិយ​មួយ​ដែល​មាន​ចារឹក​ទាំង​ខាង​មុខ​នឹង​ខាង​ក្រោយ តែ​គួរ​ឲ្យ​សោកស្ដាយ​ចារឹក​ខាង​ក្រោយគេលាប​កំបោរ​បាត់​អក្សរ​ទៅហើយ (សូម​មើល​រូប​ខាង​ក្រោម)។ ចំពោះចារឹក​នេះ (នៅផ្នែកខាង​មុខ​នៃចេតិយ) ខ្ញុំ​បាន​ស្រង់​មក​ជា​អក្សរ​សព្វថ្ងៃ​ដែរ៖

ឆ្នាំច នក្សត្រ ឆស័ក ព្រះពុទ្ធសករាជ២៤៧៧ គ្រឹស្តសករាជ១៩៣៥
វត្តពោធីវនារាម ឃុំស្ពឺ ស្ទឹងត្រង់ កំពង់ចាម ព្រះចេតិយនេះ ព្រះ
វិន័យសត្ថាបាឡាត់គណ (អ៊ុក) (គៀត) មានសទ្ធាជ្រះថ្លាបានប្រកាស
ប្រាប់ពួកបណ្ដាជនជាឧបាសក ឧបាសិកា ជើងវត្តទាំងអស់ គឺភូមិស្ពឺ បន្ទាយជ័យ ពែងមាស
ព្រមទាំង​ភិក្ខុ​សាមណេរ​កុមារ​ជាសិស្សានុសិស្ស​ទាំង​ប៉ុន្មាន រួម​គំនិត​គ្នា​កសាង
ក្នុងរាជ​ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ​ស៊ីសុវត្ថិ​មុនីវង្ស ដើម្បី​បដិស្ឋាន​ព្រះពុទ្ធ​រូប​បដិមាការ
ព្រម​ទាំង​ធាតុ​លោកអ្នក​ដ៏​មាន​គុណ មាន​មាតាបិតាជាដើម ដើម្បី​ជា​ទីគោរព​តទៅ
សាងអស់ប្រាក់ចំនួន ១២៨៨ រៀល
***

តាម​រយៈចារឹក​លើ​ចេតិយ​នេះយើង​អាច​ដឹង​ថា​ស្រុក​ចម្ការ​លើ​មិនទាន់​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ទេ​នៅ​ពេល​នោះ នៅពេល​ក្រោយ​ទៀត​ទើប​គេ​​​កាត់​មួយ​ផ្នែក​នៃ​ស្រុក​ស្ទឹង​ត្រង់​ឲ្យ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ស្រុក​ចម្ការ​លើ។ តាម​ឋានន្តរសង្ឃ​មន្ត្រី​សង្ឃ ព្រះបាឡាត់គណមាន​ដំណែងធំ​បន្ទាប់ពីព្រះមេគណខេត្ត។​ ចំពោះព្រះវិន័យសត្ថាអង្គនេះ ព្រះអង្គជាព្រះបាឡាត់គណខេត្តទៀត តែយើងមិនដឹងថាព្រះអង្គគង់នៅវត្ត​នេះ ឬ​ក៏​គង់​នៅ​ទីរួម​ខេត្ត​ តែ​ទំនង​ថា​ព្រះអង្គ​​មាន​ស្រុកកំណើត​នៅទីនេះទើប​មក​កសាង​ចេតិយ​នៅបដិស្ឋានធាតុ​មាតាបិតានៅស្រុកកំណើត។​

រូបប្រាសាទចាស់កាលនៅគង់វង្ស មិនដឹងថតឆ្នាំណា តែប្រហែលកំឡុងដើមសតវត្សរ៍ទី២០៖

លេខបញ្ជី៖ EFEO_CAM12411

Categories: រមណីយដ្ឋាន, រឿង​រ៉ាវ​អំពី​ខែត្រ​កំពង់ចាម | ពាក្យ​គន្លឹះ៖ , , , | បញ្ចេញមតិ

បង្កើត​វេបសាយ​ឬ​ប្លក់​មិន​គិត​ប្រាក់​មួយ​នៅ WordPress.com.

%d bloggers like this: