Monthly Archives: ខែ​ឧសភា 2013

កំពង់ចាម កំពង់ចិត្ត


ខ្លឹម​សារ​នៃ​បទ​ចម្រៀង​នេះ ​គឺ​ជា​ប្រវត្តិ​ស្នេហា​មួយ​របស់ លោក ម៉ា ឡៅពី​ ក្នុង​ខណៈ​លោក​បំពេញ​ងារ​ជា​ចៅហ្វាយស្រុក​កំពង់សៀម ខែត្រ​កំពង់ចាម ទសវត្ស​​ឆ្នាំ​១៩៦៥ ក្នុង​​របប​សង្គម​រាស្ត្រ​និយម ។

ក្នុង​សៀវភៅ «ថ្ងៃ​លិច​ឯ​នាយ​សមុទ្ទ» ភាគ​១ របស់​ លោក សេង តារា បាន​បង្ហាញ​ត្រួស​ៗ​ថា ក្នុង​ងារ​ជា​ចៅហ្វាយ​ស្រុក និង​ទម្លាប់​របស់​កវី​ផង​នោះ លោក ម៉ា ឡៅពី តែងតែ​ដើរ​គ្រប់​​ច្រក​ល្ហក​​ទាំង​អស់​ក្នុង​កិច្ច​អង្កេត​មើល​ជីវភាព​ប្រជាជន​ផង និង​និស្ស័យ​ស្រឡាញ់​​ងប់ងុល​នឹង​​សម្រស់​ធម្មជាតិ​ផង​ ។

ក្នុង​ថ្ងៃ​មួយ វេលា​ដែល​​លោក​​ដើរ​​តាម​បណ្ដោយ​​ដង​ទន្លេ​មេគង្គ ស្រាប់​តែ​លោក​ប្រទះ​ឃើញ​នារី​ក្រមុំ​ម្នាក់​ចងពុង​​បង់​ក្រមា​​គ្រប​សាច់​ស្មា​ដ៏​​ទ្រលុក​ទ្រលន់​​របស់​​នាង​កំពុង​ដើរ​​ចុះ​​ច្រាំង​​ទន្លេ​ក្នុង​​បំណង​​ងូត​ទឹក​ ។ ភ្លាម​​នោះ កវី​យើង​​ទច់​​ដំណើរ​​ទៅ​មុខ​​លែង​​រួច ហើយ​ក៏​រលាស់​​ខ្លួន​ចូល​ក្នុង​គុម្ពោត​ព្រៃ​ក្បែរ​​ទន្លេ ចាំ​លួច​គយ​គន់​នាង​​ពី​ចម្ងាយ​​មិន​ឲ្យ​​ដឹង​ខ្លួន​ឡើយ ហើយ​ស្រមៃ​​វែង​ឆ្ងាយ​​តែ​​ម្នាក់​ឯង ។

នេះ​ជា​ប្រវត្តិ​​ដែល​​ចេញ​​ពី​ថ្លើម​ប្រមាត់​​របស់​កវី​សេក​មាស ម្ចាស់​ស្រុក​កំពង់សៀម​ ដែល​បាន​បង្ហើរ​សំឡេង​​ដំបូង​ដោយ ​លោក សុះ ម៉ាត់ ជា​ចង្វាក់ បូឡេរ៉ូ ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៦៥ ។ តែ​ដោយ​​បទ​នេះ​ចំណាស់​ពេក ហើយ​ឧបករណ៍​ថត​សម័យ​នោះ​មិន​សូ​វ​ទំនើប លោក ម៉ា ឡៅពី បាន​ប្រគល់​បទ​​នេះ​ឲ្យ លោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត រៀប​រាប់​ជា​ថ្មី​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៧២ ដែល​បន្សល់​ទុក​ឲ្យ​មនុស្ស​គ្រប់​គ្នា​បាន​​ស្ដាប់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ។

បទ​នេះ​និពន្ធ​ទំនុក​ដោយ លោក ម៉ា ឡៅពី អ្នក​និពន្ធ​បទ​ភ្លេង​​ប្រហែល​ជា លោក សុះ ម៉ាត់ និង​ច្រៀង​នៅ​ឆ្នាំ ​១៩៦៥​ និង​ច្រៀង​ឡើង​វិញ​ដោយ​ លោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត នៅ​ឆ្នាំ ១៩៧២ ។

I. ពេល​បង​ឃើញ​អូន​នាង​ចុះ​ងូតទឹក ស្មារតី​រៀម​ភ្លឹក​ព្រោះ​ចាញ់​សម្រស់ អូន​អ្ហើយ​អូន​ល្អ​លើស​គេ​ទាំង​អស់ បង​ចង់​ស្គាល់​ឈ្មោះ តើ​ពីរោះ​យ៉ាង​ណា ?

II. រាង​រាវ​ស្ទាវ​តូច​ដូច​កិន្នរី ឆោម​ឆើត​ពិសី​គន់​គាប់​នេត្រា ដំណើរ​ល្វត​ល្វន់​គន់​មាន​លក្ខណា រៀម​ស្លុត​ចិន្ដា​ឃើញ​ផ្កា​ល្អ​ឯក ។

R. ឱ! កំពង់ចាម​កំពង់​ចិត្ត​អើយ រៀម​សូម​កៀក​កើយ​កែវ​កុំ​ប្រកែក បើ​អូន​ប្រកាន់​ទ្រូង​បង​នឹង​បែក កែវ​កុំ​ប្រកែក​ទទួល​បង​ទៅ ។

III. បង​សូម​ផ្ញើ​ប្រាណ​នឹង​ស្ងួន​ពិសី បង​សូម​ថ្នម​បី​ស្រស់​ស្រី​ពាលពៅ ព្រលប់​អូន​គេង​ស្ដាប់​ភ្លេង​កើយ​ភ្លៅ បង​បំពេ​ពៅ​លុះ​សូន្យ​សង្ខារ ។

ទស្សនា​ ក៏​ដូច​ជា​ស្ដាប់​បទ​ចម្រៀង​នៅ​ខាង​ក្រោម ៖


បទ​នេះ​ក៏​បាន​ច្រៀង​ឡើង​វិញ​ដែរ​ដោយ​ លោក កែវ សារ៉ាត់

ប្រភព​ដើម ៖ កំណាព្យ​ស្នេហ៍​មាស​ ៖ កំពង់ចាម​កំពង់​ចិត្ត​

Categories: ផ្សេងៗ | ពាក្យ​គន្លឹះ៖ , , | 6 មតិ

រឿង​ព្រេង ៖ ភ្នំ​ប្រុស​ភ្នំ​ស្រី


ដក​ស្រង់​ចេញ​ពី​សៀវភៅ​ប្រជុំ​រឿង​ព្រេង​ខ្មែរ បោះពុម្ព​ដោយ​ ​វិទ្យាស្ថាន​ពុទ្ធ​សាសន​បណ្ឌិត្យ​​ ៖

បើ​យើង​ធ្វើ​ដំណើរ​ចេញ​ពី​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ទៅ ខែត្រ​​កំពង់​ចាម តាម​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ​៧ ទៅ​ដល់​គោល​គីឡូ​ម៉ែត្រ​ទី ​១១៦ ហើយ​ចោល​ភ្នែក​ទៅ​ទិស​ឦសាន ដែល​នៅ​ខាង​ឆ្វេង​ដៃ​ចម្ងាយ​ពី​ថ្នល់​ជាតិ​ទៅ​ប្រមាណ​ ១​គ.ម៉. យើង​និង​ឃើញ​ភ្នំ​ពីរ​នៅ​ទន្ទឹម​គ្នា មួយ​នៅ​ខាង​កើត​ខ្ពស់ មួយ​នៅ​ខាង​លិច​ទាប ។ ភ្នំ​ខ្ពស់​ឈ្មោះ​ភ្នំ​ស្រី ឯ​ភ្នំ​ទាប​ឈ្មោះ​ភ្នំ​ប្រុស។ រឿង​ព្រេង ប្រចាំ​ភ្នំ​នេះ​មាន​ដូច​តទៅ ៖

កាល​ពី​ព្រេង​នាយ មាន​ស្ដេច​ស្រី​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ព្រះ​នាម “ស្រី​អយុធ្យា” សោយ​រាជ្យ​នៅ​នគរ​ខ្មែរ ។ ដោយ​ព្រះ​នាង​ជា​ស្ដេច​សោយ​រាជ្យ គ្មាន​បុរស​ណា​មួយ​ហ៊ាន​ដណ្ដឹង​យក​ជា​ភរិយា​ឡើយ ម៉្លោះ​ហើយ​ព្រះ​នាង​រក​ដណ្ដឹង​បុរស​ដ៏​មាន​រូប​ជាទី​គាប់​ព្រះ​ទ័យ​មក​ធ្វើ​ជា​ព្រះ​ស្វាមី​វិញ ហើយ​ដោយ​ហេតុ​ព្រះ​រាជិនី ស្រី​អយុ​ធ្យា​ ​ដណ្ដឹង​ប្រុស​ជា​ព្រះ​ស្វាមី​ដូច្នោះ ស្រី​ៗ​​ដែល​នៅ​ក្រោម​ព្រះ​រាជ​ឱវាទ​ក៏​ដណ្ដឹង​ប្រុសៗ​ធ្វើ​ជា​ស្វាមី​តាម​ដែរ ។

ក្នុង​រជ្ជកាល​នោះ​​គួរ​​ឲ្យ​វេទនា​នឹង​ស្រី​ខ្លះ ដែល​មាន​រូប​អន់​ៗ​ទៅ​រក​ដណ្ដឹង​ប្រុស​ៗ គេ​នាំ​គ្នា​ប្រកែក​មិន​យក គេ​រើស​តែ​ស្រី​ៗ​មាន​រូប​ល្អ​ៗ ទើប​យក​ធ្វើ​ជា​ភរិយា ។ ធ្វើ​ដូច្នេះ​អស់​មួយ​រាជ្យ​ស្ដេច​ស្រី​នេះ ។ លុះ​មក​ដល់​រាជ្យ​ស្ដេច​ក្រោយៗ​ទៀត ពួក​ស្រី​ៗ​ជំនុំ​គ្នា​ថា «ឥឡូវ​នេះ​ដូច​ជា​មិន​សម​សោះ ខ្លួន​យើង​ជា​ស្រី​ហើយ​ដើរ​ដណ្ដឹង​​ប្រុស​ៗ​ធ្វើ​ជា​ប្ដី ដូច្នេះ​យើង​នឹង​នាំ​គ្នា​លើក​ដី​ចាក់​ពូន​ជា​ភ្នំ​ភ្នាល់​ជាមួយ​និង​ពួក​ប្រុសៗ គឺ​ប្រុស​លើក​ដី​ធ្វើ​ជា​ភ្នំ​មួយ យើង​ស្រី​ធ្វើ​ជា​ភ្នំ​មួយ​ភ្នាល់​គ្នា ។ បើ​ប្រុសៗ​ចាញ់​យើង​ត្រូវ​ឱ្យ​ប្រុសៗ​ដណ្ដឹង​យើង​ជា​ស្រី​វិញ» ។

លុះ​គិត​ដូច្នេះ​ហើយ ក៏​នាំ​គ្នា​ទៅ​បបួល​ពួក​ប្រុសៗ​ធ្វើ​ភ្នំ ចុះ​ខ​សន្យា​ភ្នាល់​គ្នា​ដូច​ពោល​មក ហើយ​គេ​ក៏​បាន​ចាត់​មេ​កំណែន​កេណ្ឌ​មនុស្ស​ឲ្យ​បាន​ច្រើន ខាង​ប្រុស​មាន​មេ​កំណែន​ខាង​ប្រុស​ដើរ​កេណ្ឌ ខាង​ស្រី​មាន​មេ​កំណែន​ខាង​ស្រី​ដើរ​កេណ្ឌ ។ លុះ​កេណ្ឌ​បាន​គ្នា​ច្រើន គ្រប់​ចំនួន​ខាង​ប្រុស-ខាង​ស្រី​រួច​ហើយ ក៏​និយាយ​និង​គ្នា​ថា «យើង​ទាំង​អស់​ត្រូវ​ជញ្ជូន​ដី​ដរាប​ដល់​ផ្កាយ​ព្រឹក​រះ​ទើប​ឈប់​ទាំង​អស់​គ្នា បើ​ផ្កាយ​ព្រឹក​មិន​​រះ​មិន​ត្រូវ​ឈប់​ទេ ។ គិត​ព្រម​គ្នា​ដូច្នេះ​ហើយ ក៏​នាំ​គ្នា​ជញ្ជូន​ដី​រែក​ទូល​តាម​ថាមភាព​រៀង​ៗ​ខ្លួន​ទៅ» ។

ពេល​នោះ​ជា​ពេល​រាត្រី ពួក​ស្រី​ៗ​មាន​ប្រាជ្ញា​ជញ្ជូន​ដី​អស់​វេលា ​៣-​៤​ម៉ោង ក៏​នាំ​គ្នា​បង្ហូត​គោម​តូច​មួយ​យ៉ាង​ខ្ពស់​នៅ​ជ្រុង​ឦសាន​ភ្នំ ពួក​ប្រុសៗ​ក្រឡេក​មើល​ទៅ​លើ​ឃើញ​គោម​ដែល​ស្រី​បង្ហូត​និង​ឫស្សី​មួយ​ដើម​នោះ ស្មាន​ថា​ផ្កាយ​ព្រឹក​រះ​ក៏​បបួល​គ្នា​ឈប់​ធ្វើ​ការ​នាំ​គ្នា​និន្ទ្រា​លក់​អស់​ទៅ​គ្មាន​សល់​ម្នាក់ ពួក​ស្រី​ៗ​ក៏​នាំ​គ្នា​ជញ្ជូន​ដី​ដរាប​ដល់​ផ្កាយ​ព្រឹក​រះ​មែន​ទែន​ទើប​ឈប់ ។

ដល់​មាន់​រងាវ​កឺត​ ប្រុសៗ​ភ្ញាក់​ឡើង ឃើញ​ផ្កាយ​ព្រឹក​រះ​ក៏​លាន់​មាត់​ថា «យើង​ទាំង​អស់​គ្នា​ខុស​ហើយ ផ្កាយ​ព្រឹក​មែន​ទែន​ទើប​តែ​និង​រះ​សោះ» ។ ហើយ​​នាំ​គ្នា​ក្រឡេក​មើល​ទៅ​ភ្នំ​ស្រី​មាន​ទំហំ​ខ្ពស់​ជាង​ភ្នំ​របស់​ខ្លួន ក៏​មាន​សេចក្ដី​អៀន​អន់​ក្នុង​ចិត្ត​ដោយ​ចាញ់​កល​ស្រី​ៗ ។ តាំង​ពី​កាល​នោះ​មក​ប្រុសៗ​ក៏​ដណ្ដឹង​​ស្រី​ៗ​ធ្វើ​ជា​ភរិយា​ដរាប​ដល់​សព្វ​​ថ្ងៃ​នេះ ។

***

តាម​រូប​គំនូរ​នៅ​នឹង​ជញ្ជាំង​​សាលា​នៅ​ឯ​ជើង​ភ្នំ​ស្រី​បាន​បង្ហាញ​ថា​​មេកំណែន​ខាង​ស្រី​មាន ២​នាក់​ ឯ​ខាង​ប្រុស​ក៏​មាន​ ២​នាក់​ដែរ ។ ខាង​ស្រី​នោះ​គឺ​ «លោក​យាយ​ព្រេង​»​ និង «លោក​យាយ​ស​លក្ខណ៍​» ឯ​ខាង​ប្រុស​គឺ «លោក​តា​ព្រហ្ម​» និង «​លោក​តា​ដែក» ។

_______________

អត្ថបទ​ដែល​ទាក់​ទង ៖

  1. រូប​ថត​ ភ្នំ​ប្រុស ភ្នំ​ស្រី (1993)
Categories: រមណីយដ្ឋាន, រឿង​រ៉ាវ​អំពី​ខែត្រ​កំពង់ចាម | ពាក្យ​គន្លឹះ៖ , , | បញ្ចេញមតិ

ព័ត៌មាន ៖ ប្រាសាទគុកយាយហម​ត្រូវជីកកកាយធ្ងន់ធ្ងរ


២៨ កក្កដា ២០១០ ៖ ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ថ្មី​ៗ នេះ​របស់​សាស្រ្តាចារ្យ និង​និស្សិត​បុរាណ​វិទ្យា ប្រាសាទ​គុក​យាយ​ហម ត្រូវ​បាន​កសាង​ឡើង​ដោយ​បុព្វបុរស​ខ្មែរ​នា​សម័យ​អង្គរ​នៅ​ក្រោម រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​ជ័យវរម៌​ទី៧ ប៉ុន្តែ​បើ​តាម​រយៈ​សំណល់​នៃ​ស្ថាបត្យកម្ម​ដូច​ជា ផ្តែរ​ទ្វារ សិលា​ចារឹក ទីនោះ​ប្រហែលជាមណ្ឌលសានាដែលជាទីសក្ការៈ​បួស​មួយ​តាំង​ពី​មុន​សម័យ​អង្គរ​ទៅ​ទៀត ។

គួរ​ឲ្យ​សោកស្តាយណាស់ បច្ចុប្បន្ន​ ប្រាសាទគុកយាយហម ដែល​មាន​អាយុ​ជិត​មួយពាន់​ឆ្នាំ​ហើយ នៅ​តែ​ខំ​ប្រឹង​ត្រដ​រស់យ៉ាង​វេទនា​កណ្តោចកណ្តែង​តែ​ម្នាក់​ឯង​កណ្តាល​ព្រៃវាល​រហោស្ថាន​ ដែល​ហ៊ុមព័ទ្ធ​ទៅ​ដោយ​ស្រះ ត្រពាំង​ទឹក ទន្លេអុំ និង​អូរខ្វាត់ខ្វែង ។ ប្រាសាទ​នេះត្រូវ​ទទួល​រង​ការ​ខូចខាត​យ៉ាង​ដំណំ​ មិនត្រឹម​តែ​ថ្ម​កំពែង​ប្រាសាទ​ត្រូវ​អ្នក​ស្រុក​ជីក​គាស់​រំលើង​ដឹកយក​ទៅ​ធ្វើ​ស្ពាន​ប្រើ​ប្រាស់​ក្នុង​ភូមិ​ស្រុក​នោះទេ​  សូម្បី​តែ​ផ្តែរ​ទ្វារ​ប្រាសាទ​ដែល​មានក្បូរក្បាច់រចនា​យ៉ាងល្អប្រណិត​ក៏ត្រូវបានគេយក​ទៅធ្វើស្ពានដែរ។ នេះ​ដោយ​សារ​​តែ​​គាត់មិន​បាន​យល់​ពី​តម្លៃ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​របស់​ប្រាសាទ ពោល​គឺ​គាត់​យល់​តែ​មួយ​ផ្នែក​​តូច គឺ​ធ្វើ​បែប​នេះ​វាផ្តល់ផល​ប្រយោជន៍​សម្រាប់​អ្នកស្រុក​គាត់ ។

ផ្ទាំង​សិលា​ប្រាសាទ​ ដែល​ក្លាយ​ជា​ក្តារ​រែក​របស់​អ្នក​ស្រុក

សព្វថ្ងៃ​នេះ ​ប្រាសាទ​គុក​យាយហម ស្ថិតនៅក្នុងភូមិជ្រេស ស្រុកព្រៃឈរ ខែត្រកំពង់ចាម ។ បើ​ចង់ឃើញ និង​ទស្សនា​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ពី​ប្រាសាទ​ដ៏​ចំណាស់​មួយ​​នេះ​ គេ​គ្រាន់​តែធ្វើ​ដំ​ណើរ​​តាមផ្លូវជាតិលេខ 6A ដែល​​មាន​ចម្ងាយ​ប្រហែល​ជាង ៩០​គីឡូម៉ែត្រ​​ពីរាជធានី ភ្នំពេញ ។ នៅពេលទៅ​ដល់​ទី​ប្រជុំជន ស្គន់ មានផ្លូវបំបែកជាពីរ ដោយ​ផ្លូវមួយបត់​ឆ្វេង​ដៃ​​ជា​​ផ្លូវ​​​ទៅ​​កាន់​ខែត្រ​​កំពង់ធំ និងមួយទៀតបត់ទៅស្តាំ​ជាផ្លូវទៅកាន់ខែត្រ​កំពង់ចាម ។ គេ​ត្រូវ​បន្ត​ដំណើរ​ពី​ ស្គន់ ក្នុង​ចម្ងាយ​​ផ្លូវ ៨​គីឡូម៉ែត្រ​ទៀត បន្ទាប់​​មក​​បត់ឆ្វេងតាម​ខ្លោងទ្វារវត្ត​មួយ​​ឈ្មោះ​​ថា វត្តសង្កែ ។ បន្តពី​ខ្លោង​​ទ្វារ​វត្ត​​ទៅ​ដល់​វត្ត​មាន​ចម្ងាយ ៣គីឡូម៉ែត្រ និង​ពីវត្ត​ទៅ​កាន់ ប្រាសាទ​គុកយាយហម មានចម្ងាយ ១គីឡូម៉ែត្រទៀត ។

លោក ប្រាក់ សុវណ្ណារ៉ា ប្រធាន​ការិយាល័យរុករក​អង្កេត​នៃនាយកដ្ឋានបេតិកភណ្ឌជាតិ នៃ​ក្រសួងវប្បធម៌ និង​វិចិត្រ​សិល្បៈ និង​ជា​សាស្រ្តាចារ្យប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ និង​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​នៅ មហាវិទ្យាល័យបុរាណវិទ្យា ដែល​នៅ​ក្នុង​ដំណើរ​​ដឹកនាំ​​ពិនិត្យ​ចុះ​​ទៅ​សិក្សាស្រាវជ្រាវ​ដល់​កន្លែង​ប្រាសាទ​នោះ​បាន​មានប្រសាសន៍​ប្រាប់ថា ប្រវត្តិ​នៃ​ ប្រាសាទ​គុក​យាយ​ហម​ មាន​​រឿងរ៉ាវ​ជា​រឿង​ព្រេង​ផង និង​មាន​ប្រវត្តិ​ពិត​ទាក់ទង​ទៅ​និង​ការ​កសាងប្រាសាទ​នេះ​ផង ។

រឿងព្រេងនោះគឺគ្រាន់តែចាស់ទុំនិទានតៗគ្នាពីដូនចាស់ម្នាក់មានឈ្មោះថា «យាយហម» បាន​ស្ម័គ្រចិត្តបូជា​ជីវិត​ដើម្បី​នៅ​ចាំ​ថែរក្សា​ប្រាសាទ និង​សម្បត្តិទ្រព្យ​ប្រាសាទ​នៅក្នុងកាលៈទេសៈ ​មួយ​ដែល​ស្រុកទេស​កើត​មាន​សង្គ្រាម ។ ដូច្នេះ​ហើយ​ក្រោយ​ពី ​យាយហម​ស្លាប់ទៅ គេក៏បានហៅ​ប្រាសាទនេះ​ថា ប្រាសាទ​គុក​យាយហម ជាប់​រហូត​មក​ដល់​សព្វថ្ងៃ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះ យើង​ឃើញ​មាន​រោងមួយ​ដែលបង​ប្អូនប្រជាជន​យើងបាន​សាងសង់​ដោយ​មាន​ការ​ធ្វើ​​ជា​រូប​​តំណាង​​ឲ្យ​​​រូប​ យាយហម តម្កល់​នៅក្នុងរោងនោះ​ដែល​ស្ថិតនៅ​ពីខាង​មុខ​ប្រាសាទ ។

រូប​តំណាង​ លោកយាយ​ហម នៅ​ទិស​ខាង​ជើង​ប្រាសាទ

ចំណែកតាម​ការសិក្សាពីប្រវត្តិពិតរបស់ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងដោយបុព្វបុរសខ្មែរនា សម័យអង្គរក្រោម រជ្ជកាល​ព្រះបាទជ័យវម៌្ម​ទី៧ ។ ប្រាសាទនេះគឺជាមណ្ឌលសាសនាមួយនា សម័យបុរាណ ជាពិសេសសម័យអង្គរ ។ ក៏​ប៉ុន្តែ​តាម​រយៈ​ស្លាក​ស្នាម​នៃ​សំណង់ស្ថាបត្យកម្មនៅទីនោះ ជាទីសក្ការបូជាមួយតាំងពី​មុន​សម័យអង្គរ គឺប្រហែល​នៅ ស.វ. ទី៧ ឬ​ទី៨ នៃគ.ស. ហើយប្រហែលជា​ក្រោយមកសំណងនោះត្រូវបានខូចខាត ទើបនៅសម័យអង្គរ​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​បាន​ស្ថាបនា​ជាសំណង់ប្រាសាទមួយថ្មីនៅទីនោះ តែមិនមែនសង់ពីលើគ្រឹះប្រាសាទចាស់ទេ គឺគ្រាន់​តែសង់​នៅ​លើ​បរិវេណ​នៃ​ប្រាសាទ​ពី​មុន ។

សព្វថ្ងៃ​នេះ អ្វី​ដែល​នៅ​សល់​ គឺ​តួ​ប្រាង្គប្រាសាទ​មួយ​ធ្វើ​ពី​ថ្មភក់​សុទ្ធសាធ ។ ប្រាសាទ​នេះ​មាន ទ្វារ​ចូល​ទាំង​បួន​ទិស តែ​ទ្វារ​ខាង​កើតជា​ច្រក​សំខាន់ ពោល​គឺ​ជា​ទិស​សំខាន់​របស់​ខ្មែរ ។ នៅ​ជាប់​ពី​​ខាង​លិច​នៃ​តួ​ប្រាង្គ​នេះ យើង​​​ឃើញ​​​នៅ​​មាន​​សល់​​​ទួល​​​បុរាណ​២ ជា​តួ​ប្រាសាទ​ឥដ្ឋ​​ដែល​​ទទួល​រង​​​នូវ​​ការ​​ជីក​​កកាយ​​យ៉ាង​​ធ្ងន់ធ្ងរ ។ ក្រៅ​ពីនេះ នៅ​មាន​​សំណង់​​​ផ្ទាំង​ថ្ម​​ជា​​មេទ្វារ​ប្រាសាទ ផ្តែរទ្វារ ចម្លាក់នៅកប់ដី ទម្រលិង្គ ចំណែកជើង ប្រអប់ជើង និង​ដង​ខ្លួន​ព្រះពុទ្ធ ថ្ម​កំពូល​ប្រាសាទ​ដែលធ្លាក់​មកដី ចម្លាក់​បដិមា ក្បាច់ស្លឹករកា និង​អំបែង​កុលាលភាជន៍​​ជាដើម ។ល។

នៅជុំវិញប្រាសាទយាយហម ក៏មានជាប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តខ្វាត់ខ្វែងដូចជា ស្រះទឹក , ត្រពាំង ទឹក , ទន្លេអុំ និងអូរ ។ ក្រៅពីនេះនៅខាងក្រៅកំពែងប្រាសាទមានទួលជុំវិញដែលយើងប្រទះឃើញ មានអំបែងកុលាលភាជន៍ជាច្រើនដូចជា ក្អមគម្របពួចជាដើម ។ ដូចនេះ តាមរយៈសំណល់អំបែង កុលាលភាជន៍នេះអាចបញ្ជាក់បានថា ទីតាំង ប្រាសាទ​គុក​យាយហម ប្រាកដជាមានសហគមន៍មនុស្ស រស់នៅក្បែរប្រាសាទ និងយកប្រាសាទជាទីសក្ការបូជា ។

លោកសាស្រ្តាចារ្យ និង​ជា​ប្រធានការិយាល័យ​រុករកអង្កេត​រូបនេះ​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​បន្ត​ថា បើពិនិត្យពី​ស្ថានភាព​ប្រាសាទ​នា​ពេលសព្វ​ថ្ងៃ ប្រាសាទ​គុក​យាយហម មាន​ការ​ខូចខាត​​ទ្រុឌទ្រោម​យ៉ាង​ខ្លាំង ដោយ​សារថ្ម​កំពូល​ប្រាសាទ​រលំ​បាក់​ស្ទើរ​តែ​ទាំង​ស្រុង ហើយ​ថ្ម​បាក់​ចូល​តួ​ខាង​ក្នុង​ប្រាសាទពេ​ញ ដែល​មិន​អាច​ឲ្យ​យើង​ចូល​ទៅ​ខាង​ក្នុង​បាន ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ដោយ​យល់ឃើញពីតម្លៃនៃប្រាសាទនេះ ក្រុម​អ្នកស្រាវជ្រាវ និង​ក្រុម​និស្សិត​បុរាណ​វិទ្យា​បាន​លើក​ជា​សំណើរ​ដោយ​សំណូមពរ និង​អំពាវ​នាវ​ដល់​គ្រប់ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ទ្ធ​ទាំងឡាយ ជា​ពិសេស​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​តំបន់​នោះ មេត្តា​ជួយ​ថែរក្សា និង​ការពារ​បេតិភណ្ឌ​ប្រាសាទ​ដ៏​ចំណាស់​នេះឲ្យ​បានគង់វង្ស​រហូត​ផង ។

***

ប្រភពដើម ៖ ភ្នំពេញដេលី ៖ ប្រាសាទ​គុក​យាយ​ហម​ត្រូវ​ជីកកកាយ​ធ្ងន់ធ្ងរ

រូប​ថត​ទាំង​នេះ​​ជា​កម្មសិទ្ធិ​ផ្ទាល់​នៃ​ម្ចាស់​ប្លក​ដែល​បាន​ចុះ​ទៅ​ថត​ទិដ្ឋ​ភាព​ផ្ទាល់​នៃ​ប្រាសាទ​​នេះ​នៅ​កំឡុង​ពេល​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ ព.ស. ២៥៥៧ នេះ ។ ហាម​ប្រើ​ប្រាស់​ដោយ​គ្មាន​ការ​អនុញ្ញាត ។

Categories: រឿង​រ៉ាវ​អំពី​ខែត្រ​កំពង់ចាម | ពាក្យ​គន្លឹះ៖ , , | 5 មតិ

រូប​ថត ៖ ភ្នំប្រុស ភ្នំស្រី (១៩៩៣)


ខាង​ក្រោម​នេះ ជារូបថត​ពីរសន្លឹកបង្ហាញ​ពី​ទិដ្ឋភាព ក៏​ដូច​ជា​ទេសភាព ភ្នំ​ប្រុស​ភ្នំស្រី ដី​កំពង់ចាម​ កាល​ពី​​២០​​ឆ្នាំ​មុន ។

ភ្នំប្រុស

ភ្នំស្រី

Categories: កម្រង​រូបភាព | ពាក្យ​គន្លឹះ៖ , , | 4 មតិ

បង្កើត​វេបសាយ​ឬ​ប្លក់​មិន​គិត​ប្រាក់​មួយ​នៅ WordPress.com.

%d bloggers like this: